گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

زانیاریی زیاتر

عێراق ماڵاوایی لە ’’سسترین خولی پەرلەمان’’ دەكات

2021.10.10 - 11:21
App store icon Play store icon Play store icon
عێراق ماڵاوایی لە ’’سسترین خولی پەرلەمان’’ دەكات

ناس كورد-

ملیۆنەها دەنگدەر ئەمڕۆ وادەیانە خولی پێنجەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق هەڵبژێرن پاش ئەوەی خولی چوارەم بەهۆی خۆپیشاندانەوە چوار ساڵی تەمەنی یاسایی خۆی پێ تەواو نەكرا و لەسەر كارەكانیشی ڕەخنەی زۆری لێ دەگیرێت.

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

 

خولی چوارەم کە سێ ڕۆژ بەر لە هەڵبژاردن خۆی هەڵوەشاندەوە (7ی تشرینی یەكەم) دووچاری كێشەی گرفتی زۆر بوویەوە لەوانەش خۆپیشاندانەكانی تشرینی 2019 كە بە 600 كوژراو و 30 هەزار بریندار كۆتاییهات و ماوەیەكی زۆر دانیشتنەكانی پەرلەمانی پەكخست. بەدوای ئەوەشدا پەتای كۆرۆنا عێراق و دنیای خستە حاڵەتی كەرەنتین و بەهۆی مردنی پێنج پەرلەمانتاریشەوە بە كۆرۆنا ماوەیەكی زۆر دانیشتنەكان هەڵپەسێردران، جگە لەمەش هۆكاری تر وایكرد تێكڕای كار و بەرهەمی پەرلەمان بەدرێژایی تەمەنی خولی چوارەم لە 173 دانیشتندا كورت ببێتەوە كە تەنها 92 یاسای "لاوەكی" دەركردووە، ماوەی كاركردنی پەرلەمانیش لەم خولەدا تەنها 428 كاتژمێر بووە كە ئەگەر دابەش بكرێت بەسەر دەوامی 7 كاتژمێریدا 61 رۆژ دەكات، ئەمەش بەگوێرەی ڕاپۆرتی چاودێریی ڕوانگەی پەرلەمانیی "مدارك"، ئەم كارنامەیەش زۆر كەمترە لە هی سێ خولەكەی تری پێشوو.

 

حسام ئەلحاج كە یاساییەك و چاودێرێكی پەرلەمانییە لە هەژمارەی خۆی "تویتەر" نووسیویەتی لەسەردەمی پاشایەتییەوە (1925) تا ئێستا عێراق پەرلەمانی وەها سستی بەخۆیەوە نەدیوەو ئۆباڵی ئەمەش بەشی زۆری بە ئەستۆی سەرۆكایەتی پەرلەمانە كە لەدەست محەمەد حەلبوسی (سوننە) و حەسەن ئەلكەعبی (شیعە) و د. بەشیر حەدادە (هەرێم). ئەلحاج پێیوایە سەرۆكی پەرلەمان ئەوەندەی خەریكی دروستكردنی رێبەرایەتی خۆیدا بووە لەناو سوننە ئەوەنە لەخەمی كاری پەرلەماندا نەبووە.

 

بەگوێرەی راپۆرتەكانی چاودێری و بەدواداچوونەكانی "ناس" خولی چوارەم دانیشتەكانی ڕێكوپێك نەبوون، ئامادەنەبوونی ئەندامانی زۆربوون، 57 پەرلەمانتاریش بەدرێژایی خولەكە هیچ بەشدارییەكیان نەبووە كە 12 یان كوردن، 4 پەرلەمانتاریش سوێندی یاساییان نەخواردووە و بەمەش ژمارەكەی پەرلەمانتاران لە 329 كەم بووەتەوە بۆ 325. هەندێ پەرلەمانتاری ئەم خولەش بۆ "ناس كورد" یان ڕوونكردەوە هەندێ لیژنەی پەرلەمان بەدرێژایی چوار ساڵ هیچ چالاكییەكیان نەبووە و دانیشتنێكیشیان نەكردووە.

 

لەبەرامبەر ئەمەشدا لایەنگرانی ئەم خولەی پەرلەمان باس لەوە دەكەن لەم خولەدا یاسای هەڵبژاردن پەسەندكراوە بەپێی سیستمی فرەبازنەیی، كۆمسیۆن نوێ كراوەتەوە، یاسای دادگای فیدراڵی پەسەندكراوە، هەر سێ یاساكەش جومگەیی بوون، بەڵام رەخنەگرانی پەرلەمان باس لەوە دەكەن ئەو یاسایانەی لەوان گرنگترن ماوەی 14 ساڵە چاوەڕوانی پەسەندكردنن لەوانەش نەوت و گاز كە زۆر پێویستە بۆ چارەسەركردنی كێشەی دارایی نێوان بەغدا و هەرێمی كوردستان.

 

هەر لە میانەی ئەو یاسایانەشی پەرلەمانی ڕابردوو دەستی بۆ نەبردووە لیستێكی دوورو درێژ هەن لەوانەش یاساكانی توندوتیژی خێزانی، تاوانە ئەلیكترۆنییەكان، ئازادی ڕادەربڕین و خۆپیشاندان، دەستەبەری كۆمەڵایەتی لەگەڵ كۆكردنەوەی سامان بە ناشەرعی.