گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

دووەم بەهێزترین دەزگای هەواڵگرییە

ماڵپەڕێكی بەریتانی كۆنتڕۆڵكردنی دەزگایەكیتری هەواڵگری لەلایەن كازمییەوە ئاشكرا دەكات

2021.02.03 - 22:14
App store icon Play store icon Play store icon
ماڵپەڕێكی بەریتانی كۆنتڕۆڵكردنی دەزگایەكیتری هەواڵگری لەلایەن كازمییەوە ئاشكرا دەكات

ناس کورد_

ماڵپەڕێکی بەریتانی بڵاویکردەوە، لەئێستادا شانەی هەڵۆکان لە عێراق  بەترسناکترین و باڵاترین دەزگای هەواڵگریی ئەووڵاتەهەژماردەکرێت، مستەفا کازمی، سەرۆک وەزیران، توانیویەتی ئەو شانەیە كۆنتڕۆڵ بكات و لەڕێگەیەوە زانیاریی تایبەت دەربارەی گروپە چەکدارەکان بەدەست بهێنێت.

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

 

بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی ماڵپەڕی"میدڵ ئیست ئای"(Middle East Eye)بەریتانی ( 3ی شوباتی 2021) کە"ناس کورد"بە دواداچوونی بۆکردووە، ئەو خراوەتە ڕوو،" شانەی "هەڵۆکان" یەکەیەکی هەواڵگریی تایبەتە کە بە مەترسیدارترین تۆڕی هەواڵگری لەعێراقدا ناودەبرێت، یەکەکە لەلایەن هەردوودەزگای هەواڵگریی ئەمەریکی و بەریتانییەوە مەشق وڕاهێنانی پێکراوە".

 

ئاماژەەبەوەشکراوە،"یەکە هەواڵگرییەکە شانازی بەئەنجامدانی سەدان ئۆپڕاسیۆن سەرکەوتووەوە لەدژی چەکدارانی داعش دەکات، هەروەها لەبواردەستخستنی زانیاریی  لەگەڵ دەزگا هەواڵگرییەکانی دیکەی عێراقدا لەپێشەنگدایە" .

 

ڕاپۆرتەکە ئاماژەی بەوەکردووە،"کازمی، توانیویەتی لەپڕدا فەرماندەی ئەویەکەهەستیارە بگۆڕێت ودەسەڵات لەڕکابەرەکانی وەربگرێت کە ئەوەش وایکردووە دەزگایەکی هەواڵگریی تۆکمە وباوەرپێکراوە بۆخوی مسۆگەر بکات ولەڕێگەیەوە زانیاری وهێزی زیاتربۆ خۆی دەستەبەربکات کەئەوەش دەبێتە مایەی ناڕەحەتی وسەغڵەتییەکی  ئێجگار زۆربۆ نەیارەکانی".

 

ماڵپەرە بەریتانییەکە لە ڕاپۆتەکەیداباسی لەوەشکردووە،"مستەفا کازمی، کە پێشتر  بەڕێوەبەری دەزگای هەواڵگریی عێراق بووە دوای وەرگرتنی پۆستی سەرۆکوەزیرانی ئەو وڵاتە هەوڵ وکۆششی بێ وچانی داوە بۆئەوەی دەزگا ئەمنی وسەربازییە جۆراوجۆرەکانی  وڵاتەکەی بخاتە ژێررکێف کۆنترۆڵی دەوڵەتەوە، کەزۆربەیان لەژێردەسەڵاتی ئەوگروپ ولایەنە سیاسیانەدان کەهەژموونی ئێران کاریگەری هەیە لەسەریان".

 

لەوباریەوە بەرپرسانی ئەمنی وسیاسی بەماڵپەرە بەریتانییەکەیان وتووە،" کۆنترۆڵکردنی ئەویەکە هەواڵگرییە هەستیارە لەلایەن کازمییەوە وادەکات ناوبراو بەتوانێت دووەم کاریگەرترین سیستمی هەواڵگریی حکومی عێراقی کۆنترۆڵ بکات کە پێشترسەرچاوە مرۆیی وتەکنیکییەکانی ئەویەکەیە بۆلەناوبردنی نەیاران و ڕکابەرە سیاسی ومەدەنییەکان لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا بەکارهێنراوە".

 

ڕاپۆرتە بەریتانییە ئەوشی خستووەتە ڕوو، " بڕیارەکەی کازمی بۆگۆڕینی سەرانی ئە یەکە هەواڵگرییە دوای تەقینەوە خۆکوژیەکی داعش هاتووە لە گۆڕەپانی" تەیران" لە ناوەڕاستی بەغدای پایتەخت لە 21 کانوونی دووەمی ڕابردوودا، کازمی بەبەمەبەستی  کەمکردنەوەی زیانەکان وبنبڕکردنی کەلێنە ئەمنییەکان،پێنج فەرماندەی باڵای ئەمنی و سەربازی ئەو یەکەیەی لە کارەکانیان دوورخستەوە کە لەنێوانیاندا عەبدولکەریم عەبدولفازڵ بوو کەناسراوبە ئەبوعەلی بەسری، یاخود" شێخی سیخوڕەکان ".

 

بەگوێرەی ماڵپەڕە بەریتانییەکە، "دوورخستنەوەی بەسری وەک شۆکێکی گەورە بووە، هاوپەیمانەکانی  کازمی و نەیارەکانی  شێوازی لابردنەکەیان بەسوکایەتی  وچاوەڕوان نەکراو وێناکردووە، پێانوابووە سەرۆک وەزیران تەقینەوەی گۆڕەپانی" تەیران"ی وەک بیانو  پاساو بەکارهێناوە بۆلە ناوبردنی نەیارەکانی، ئەو لە کاتێکدایە کە زۆربەی سیاسەتمەدارە شیعەکان ئەبوبەسری بە کەسایەتی سەرکەوتوو وسیاسی دەزانن دوور لە هیچ لایەندارییەک، بەڵام ئەم وەسفە بە پێچەوانەی وێناکەی کازمی بوولە کاتی لەکارلادانی بەسری".

 

ئەوەشخراوەتە ڕوو،"یەکێک لەئەندامانی ئەنجومەن ئاسایشی نیشتیمانی، بەمەرجی ناونەهێنانی وتوویەتی بە ماڵپەرە بەریتانییەکەی وتووە، "کازمی بە ڕوونی ڕایگەیاند، کە دەزگای هەواڵگری لەوڵاتانی دەرەوە ئاگاداری جوڵەکانی بەسری بوون وزانیویانە ئەو چی دەکات، بەڵام حکومەتی عێراق بە هیچ شێوەیەک ئاگاداری ئەوان نەبووە ونەیزانیوە ئەوان چی دەکەن، بەسری لەماوەی ڕابردوودا هیچ جۆرە ڕاپۆرتێکی ئاڕاستەی وەزیری ناوخۆ وبریکاری وەزیری ناوخۆ بۆکاروباری هەواڵگریی نەکردووە ئەو لە کاتێکدایە کە ئەودووکەسە بەپرسی ڕاستەوخۆی ئەون، بۆیە هەردووکیان هەڵسەنگاندنێکی نەرێنیان بۆ کارەکەیان کردووە".

 

سەرچاوەکە ئەوەشی وتووە، "کازمی، بە ئەنجومەنەکەی ڕاگەیاندووە، کە هەواڵگریی عێراق چاودێریی جموجۆڵەکانی ئەفسەرێکی هەواڵگریی بیانی دەکات وبۆی ئاشکرابووە کە بەسری لەگەڵی کۆدەبێتەو،هاوکات لاخۆشیەوە بەسری، ئەوبابەتەی ڕەتکردووەتەوە دووپاتیکردووەتەوە کە ئەوبەبێ زانیاریی حکومەتی عێراق ئامادەی هیچ دیدارێک لەگەڵ هیچ کەسایەتییەکی نێودەوڵەتی نەبووە".

 

ئاماژەو بەوەشکراوە، "نوری مالیکی، سەرۆک وەزیرانی پێشووتری عێراق، هەوڵی داوە بەدرێژایی خولی دووەمی سەرۆکایەتییەکەی  ئەویەکەیە لەژێرسەرپەرشتی وەزیر ئەمنییەکانی دوور بخاتەوە، ولە بری ئەوە هاوڕێیەکی کۆنی خۆی دەستنیشان کرد بۆ بەڕێوەبەردنی یەکە هەواڵگرییە هەستیارەکە کە ئەوەش ئەبوعەلی بەسریە".

 

ڕاپۆرتە بەریتانییەکە باسیلەوەشکردووە، "شانەی هەڵۆکان، پێش ساڵی ٢٠٢١ ژمارەی ئەندامانی لەنێوان 100 بۆ 160 کەسدا بووە، بەڵام لە ساڵی2021دا ئەو ژمارەیە بەرزبووەتەوە  ۆ هەزارو 800 کەس، بودجەی تایبەتی خۆشی هەیە، هەروەها دادوەرو گرتووخانەیەکی تایبەتی لەبەغدا هەیە، کاروچالاکییەکانی لەچوارچێوەیەکی پاڕێزراوی ئەمنی تووندا ئەنجامدەدات وبەچڕی پاسەوانی دەکرێت ونوێترین تەکنیکی هەواڵگری و چاودێری هەیە کە لە هیچ دەزگایەکی ئەمنی دیکەی عێراقدا نییە،جگەلە دەزگای هەواڵگریی عێراق کە پێشتر کازمی خۆی سەرپەرشتی دەکرد".

 

 ئاماژە بەوەشکراوە، " بەگوێرەی  داتا فەرمییەکان لە ساڵانی ڕابردوودا، شانەی هەڵۆکان  چەندین ئۆپەراسیۆنی دژبە ڕێکخراوی داعش ئەنجامداوە  کە بووەتە مایەی کوژرانی ودەیان سەرکردەی ئەو ڕێکخراوە، ئەوەش بە هۆی ئەو زانیاریانەوە بووە کە شانەکە فەراهەمی کرددووە" .

 

بەشێوەیەکی تیۆریی یەکەکە بەدەستپاک لە قەڵەم دەدرێت، بەڵام تێبینی ئەوەی لەسەرە کە لە ماوەی ڕابردوودا هیچ بەدواداچوون وڕاوەدوونانی بۆ چەکدارە شیعییەکانی نزیک لە ئێرانەوە نەکردووە".

 

 ئەوەشخراوەتە ڕوو،"شانەی هەڵۆکان مەترسیدارترین ئامرازە کەدەتوانرێت لەڕێگەیەوە دزە بکرێتە ناو گرۆپە چەکدارە شیعەکانی نزیک لە ئێرانەوە وبەئاسانی  هەڵیانوەشێنێتەوە، چونکە ئەوان هەموو شتێک دەربارەیان دەزانن".

 

 باسلەوەشکراو،"  هەرچەندە یەکەکە ڕۆڵی بە رچاوی هەبووە لە  شکشت هێنان بە کردەکانی داعش، بەڵام ئەوەی تێبینی کراوە دژی ئەوگروپانە کاری نەکردووە کە نزیکن لە ئێرانەوە، لەهەمانکاتیشدا لەگەڵیان تێوەنەگلاوە، بەسریش کاربۆ ئەوگروپانە نەکردووە، بەڵام پێدەچێت هەندێ کات زانیاریی پێدابن یان پەردەپۆشی کارەکانی کردبێت".

 

کازمی جگە لە لەکارلابردنی بەسری، فەرمانی ئەوەشی داوە، چالاکی یەکەکە ڕاستەوخۆ ببەسرێتەوە بە نووسینگەی فەرماندەی گشتی هێزە چەکدارەکانی عێراق وهەماهەنگی تەواوی لەگەڵ دەزگا ئەمنییەکانی دیکەدا هەبێت، کە  ئەوەش وادەکات تێوەگلانی شانەکە لە کارەکانی تردا ئاشکرا بکات،هەروەها ئەوە کارانەشی کە بە ئاشکراڕێگەپێدراەن ".

 

ماڵپەڕە بەریتانیەکە ئەوەشی ئاشکراکردووە، "سەرچاوی مرۆیی  تەکنیکییەکانی یەکەکە بۆ ڕاوەدوونانی چالاکوانانی خۆپیشاندانەکانی مانگی 10ی ساڵی 2019بەکارهێنراوە، ژمارەیەک لە ئەفسەرانی ئەویەکەیەش ڕۆڵی بەرچاویان هەبووە دەستگیرکردن وداپڵۆسینی  چالاکوانانی خوپیشاندانانەکان لە پارێزگاکانی بەسرە وکەربەلا".

 

 هاوکات، بەرپرسێکی ئەمنی لە وەزارەتی ناوخۆی عێراق بە ماڵپەڕە بەریتانیەکەی وتووە مالیکی" یەکەم کەس بووە کە شانەی هەڵۆکانی دژبە نەیارە سیاسیەکانی خۆی بەکارهێناوە لەوانەش تاریق هاشمی، جێگری پێشووی سەرۆک کۆمار کە تۆمەتبارە بە تێوەگلان لە دۆسیە تیرۆریستیەکان کە لە ئێستادا حوکمی لەسێدارەدانی بۆ دەرکراوە،  هەروەها ڕافیع عیساوی،وەزیری پێشووی دارایی لەلایەن ئەو یەکەیەوە کراوەتە ئامانج ".

 

شانەی هەڵۆکان، یەکێکە لە میراتەکانی حکومرانی نوری مالیکی، سیاسییەکانی عێراق لە ساڵی 2018ەوە کردوویانەتە ئامانج وڕەکابەری لەسەردەکەن، لەئێستادا هاوپەیمانێتی "فەتح"ی سەربەهادی عامری وسائیرۆنی سەربە موقتەدا سەدرلە لەکێبڕکێی تونددان بۆ دەستگرتن بەسەر ئەو یەکەیە وچەندین  دامەزراوە ودەزگای دیکە".