گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

’’كەتیبەكانی حزبوڵڵا كۆنتڕۆڵی بەسەر فڕۆكەخانەی بەغدا لەدەستدا’’

2020.10.24 - 10:42
’’كەتیبەكانی حزبوڵڵا كۆنتڕۆڵی بەسەر فڕۆكەخانەی بەغدا لەدەستدا’’

ناس كورد-

حكومەتی عێراق بەپەلە پرۆژەی نۆژەنكردنەوەی فڕۆكەخانەی بەغدا سپارد بە كۆمپانیایەكی كوەیتی، بەمەش كۆمپانیایەكی سەر بەحزبوڵڵای عێراق لە كێبەركێكە دوورخرانەوە كە مەترسی بوون لەسەر گەشتە ئاسمانییەكان.

 

راپۆرتێكی رۆژنامەی ئەلعەرەبی چاپی لەندەن (شەممە، 24 تشرینی یەكەمی 2020) كە "ناس كورد" خوێندنەوەی بۆ كردووە، باس لەوەدەكات گرێبەتی كۆمپانیای "ناس" ی كوەیتی دانانی كامێرا و كەرەستەی تەكنەلۆجی و سیستمی ئەلەكترۆنی لەخۆدەگرێت، ئەمەش بەمانای بێبەش بوونی كۆمپانیاكەی حزبوڵڵایە لە چاودێریكردن بەسەر جموجوڵی فڕۆكەخانەی بەغداوە.


راپۆرتەكە باس لەوەدەكات مستەفا كازمیی سەرۆك وەزیران پەلەیكردوە لە ڕاییكردنی كاروباری كۆمپانیا كوەیتییەكە، ماوەی كاركردنیشی بە نۆ ساڵ دیاری كراوە لەكاتێكدا وەها بڕیار بووە ئەم نۆژەنكردنەوەیە پشكی كەتیبەكانی حزبوڵڵای عێراق بێت كە دامەزرێنەرەكەی ئەبو مەهدی موهەندیسە و راستەوخۆ سەر بەسوپای پاسدارانی ئێرانە.


سەرچاوەكانی رۆژنامە لەندەنییەكە باس لەوە دەكەن كۆمپانیاكەی حزبوڵڵا تا دوا وێستگەی كێبەركێ چووە، بەڵام گوشار و هۆشداریدانی ئەمەریكی و ئەوروپی و بەدواداچوونی كازمی بوونەتە لەمپەر لەبەردەم ئەوەی ئەم پرۆژە هەستیار و گرنگەیان بەر بكەوێت كە كێشەی زۆر بۆ عێراق و پەیوەندییە دەرەكییەكانی دروست دەكات.

 

كەتیبەكانی حزبوڵڵا كێن؟
ئەم گروپە چەكدارییە بە گرنگترین گروپە ئێرانییەكانی حەشدی شەعبی لەقەڵەم دەدرێت، لە ڕووی مەشق و پڕچەككردنەوە، لە ساڵانی پێشوودا ڕاستەوخۆ لەلایەن ئەبو مەهدی موهەندیسەوە سەرپەرشتی كراوە بەر لەوەی ئەمەریكییەكان بیكوژن (کانونی یەکەمی 2020). ئەم باڵە سەربازییە كە هاوناوی حزبوڵڵای لوبنانە، زیاتر لە 20 ساڵ پاش لەم ئۆرگانە ئێرانییە، لە نیسانی 2007، لە شاری عەممارەی باشووری عێراق لە ئەنجامی یەكگرتنی چەند گرووپی چەكداریی شیعە ڕاگەیەنراوە كە بریتی بوون لە لیوای ئەبو فەزڵی عەباس، كەربەلا، زەیدی كوڕی عەلی، عەلی ئەكبەر و ئیمامی سەجاد، ئێستا لە چوارچێوەی لیواكانی (45، 56، 57)ی حەشدی شەعبیدا كار دەكات، ژمارەی چەكدارەكانیشی لەنێوان (2011-2019)دا لە 400 چەكدارەوە گەشتووەتە دەوروبەری 7500 چەكدار، ئەمە جگە لە 2500 چەكداری تر كە لە سوریا بڵاو بوونەتەوە بۆ پاراستنی ڕژێمی بەشار ئەسەد.


جیاواز له‌ زۆربه‌ی گرووپه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی، مێژووی دامه‌زرانی كه‌تیبه‌كانی حزبوڵڵا له ‌عێراق په‌یوه‌ست نییه‌ به‌ فه‌توای جیهادی كیفائیی سیستانییه‌وه ‌(حوزەیرانی 2014)، به‌ڵكوو‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ پاش 2003 كه‌ دروشمی به‌رهه‌ڵستكاریی داگیركاریی ئه‌مه‌ریكا بایەخی زۆری له‌ ناوه‌نده‌ ئایینی و میللییه‌كانی شیعە و سوننەدا هه‌بوو. هەر چەندە ئەم گروپەش سه‌ره‌تا له‌ شاری عه‌مماره‌ دامه‌زراوه‌، بەڵام دواتر په‌لی هاویشتووه‌ بۆ ناسریه‌، پاشان بۆ سه‌ماوه‌، یه‌كێكه‌ له‌و گرووپانه‌شی ڕۆڵی هه‌بووه‌ له‌ به‌ره‌نگاریی ئه‌مه‌ریكییه‌كان به‌ر له‌وه‌ی له‌ 2011 به‌شی هه‌ره‌ زۆری سوپاكه‌یان ببه‌نه‌ ده‌رەوه‌ی عێراق‌. لە كۆتاییەكانی (2019)شدا، ئەمەریكییەكان گورزیان لە بارەگاكانی ئەم گرووپە لەسەر سنووری عێراق-سووریا وەشاند و 28 كەسیان لێ كوشتن، ئەمەش خۆپیشاندانە بەناوبانگەكەی لایەنگرانی حەشدی لەبەردەم باڵیۆزخانەی ئەمەریكای لە بەغدا بەدوادا هات كە سەری كێشا بۆ كوشتنی سلێمانی و ئەبو مەهدی.

 

بیروباوەڕ و ئەركەكانی ئێستا
كەتیبەكانی حزبوڵڵا خۆیان بە "گرووپێكی جیهادیی ئیسلامیی بەرگریكار" دەناسێنن و باوەڕیان بەوە هەیە كە "ویلایەتی فەقیهـ؛ باشترین نموونەی حوكمڕانییە بۆ جێبەجێكردنی دەسەڵاتی حكومداری لە سەردەمی شاراوەبوونی ئیمام مەهدی".


ئەم گرووپە ناوچەیەكی دابڕاوی بۆ خۆی پاوان كردووە لە ناوچەی "جرف الصخر"ی پشتێنەی بەغدا لەسەر ڕێگای كەربەلا، پاش بێبەشكردنی دانیشتووانە سوننەكەی لە مافی گەڕانەوە بۆ ئەم ناوچە كشتوكاڵییە چڕە بە پاساوی مەترسیی داعش. ڕاپۆرتەكانیش باس لەوە دەكەن لەم ڕووبەرە ئەمنییەدا، كەتیبەكانی حزبوڵڵا زیندانی نهێنیی هەیە، قسەوباسی زۆریش هەیە كە گوایە تاپۆی زەوییەكانی لە كشتوكاڵییەوە گۆڕیوە بۆ موڵكی تایبەت بە گرووپەكە، هەر چەندە بە هۆی ئەوەی كە ناوچەكە ئەمنییە و دۆسیەكە ئاڵۆز و نهێنییە پشتڕاستكردنەوەی ئاسان نییە.


بەپێی بەیاننامە و لێدوانە فەڕمییەكانی ئەم گرووپە، ئەركی سەرەكیی حزبوڵڵا لە ئێستادا لە چەند شتێكدا خۆی دەبینێتەوە كە سەرەكیترینیان دەرپەڕاندنی هێزەكانی ئەمەریكایە لە عێراق، هەروەها خۆی كردووە بە خاوەن پڕۆژەی تۆڵەكردنەوەی قاسم سلێمانی و ئەبو مەهدی موهەندیس كە بە ڕای ئەوان یەكێك لە بەشداران و تێوەگلاوەكانی تاوانەكە؛ مستەفا كازمی سەرۆكوەزیرانە، كە ئەم گرووپە بەئاشكرا بە نۆكەر و "مسخ - نابوت" ناوی دەبەن، بەر لەمەش كەتائیب هەڕەشەی ئەوەیان كردووە ئەگەر حكومەتی عێراق كار بۆ دەرپەڕاندنی سوپای ئەمەریكا نەكات و "سەروەریی عێراق نەپارێزێت"، ئەوە ئەمان وەك گرووپێكی "بەرگریكاری ئیسلامی" كاروبارەكان دەگێڕنەوە بۆ سەر ڕاستەڕێگای خۆی ، كە ئەمەش هەڕەشەیەكی ڕاستەوخۆیە بۆ بەكارهێنانی هێز لە ململانێ سیاسییەكاندا، لە كاتێكدا ئەمە بنەمایەكی دژەدیموكراسی و ناتەبایە لەگەڵ دەستووری عێراقدا.


كەتیبەكانی حزبوڵڵا بەم دواییانەش بەفەرمی لەلایەن فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی عێراقەوە تۆمەتبار كران بەوەی كە ڕۆكێت ئاڕاستەی ناوچەی سەوز و نوێنەرایەتییە بیانییەكان دەكەن و 14 كەسیان لێ دەستگیر كرا، بەڵام دواتر پاش گرژییەكی ئەمنیی گەورە و هەڵكوتانە سەر ناوچەی سەوز؛ ئازاد كران، وتەبێژی كەتائیب شانازیی بەوەوە كرد كە هەڵیانكوتاوەتە سەر ناوچەی سەوز، هەروەها "كازمی غەدر"یان ناچار كردووە بە ئازادكردنی گیراوەكان.


سەرچاوەی باكگراوەند: گۆڤاری ئایندەناسی، سەنتەری لێكۆڵینەوەی ئایندەیی (ژمارە 3) هاوینی 2020.