گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

وادەیەك بۆ كۆتایی قەیرانی دارایی عێراق پێشبینی دەكرێت

2020.10.08 - 17:28
App store icon Play store icon Play store icon
وادەیەك بۆ كۆتایی قەیرانی دارایی عێراق پێشبینی دەكرێت

ناس کورد-

سەرۆكی پێشوتری پەڕلەمانی عێراق و حیزبی ئیسلامیی عێراقی، ئەیاد سامەڕایی دەڵێت، قەیرانی موچە بەشێكی بچوكە لە قەیرانێكی گەورەتر كە چەند ساڵێك دەخایەنێت و چارەسەركردنی پلانێكی تۆكمەی پێویستە.

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

 

سامەڕایی لە شیكارێكدا كە "ناس كورد" خوێندنەوەی بۆ كردووە (8 تشرینی یەكەمی 2020) باس لەوە دەكات، مانەوەی نرخی نەوت لە 40 _60 دۆلار و بەهەناردەی سێ ملیۆن بەرمیل لە یەك ڕۆژدا ڕەنگە دوو ساڵ بخایەنێت و ئەگەر كۆرۆناش نەمێنێ قەرزاریی وڵاتانی جیهان لێ ناگەڕێت نەوت بچێتە سەروو 60 دۆلار تا ئەوكاتەی بووژانەوەی ئابووری دەست پێ دەكات، ئەمە جگە لە پەیدابوونی سەرچاوەگەلی زۆر بۆ وزەی نەوت.

 

سەرۆكی پێشووتری پەڕلەمان پێشنیاز دەكات بۆ بەرەنگاربوونەوەی دۆخەكە دەوڵەت پەنا بۆ كەمكردنەوەی هاوردە ببات بۆ پارێزگاری لەدراو، لەگەڵ گرنگیدان بە پرۆژەی كشتوكاڵیی بچوكی وەبەرهێنان و فراوانكردنی سیاسەتی پاشەكەوت لەگەڵ وەبەرهێنان كردن لە پاڵێوگەكان بۆ بەرهەمهێنانی وزە.

 

ئەوەش لەکاتێکدایە، ئەمڕۆ (پێنجشەممە 8ی تشرینی یەکەمی 2020) "ناس کورد" هەندێ بڕگە و تەوەری ئەو پلانەی ئاشكرا کرد كە وەزارەتی دارایی فیدراڵی ئامادەی كردووە بۆ زاڵبوون بەسەر قەیرانی دارایی و بڕیارە پاش رادەستكردنی بە مستەفا كازمی ڕەوانەی پەڕلەمان بكرێت. 

 

بەگوێرەى بەدواداچوونەكانی "ناس كورد" لە لیژنەی دارایی پەرلەمانی بەغدا،  پلانەكە كە ناوی "وەرەقەی سپی"یە، لەسەر دوو تەوەرەی سەرەكی بنەڕەتە كە راگرتنی بەهەدەردانی سامانی وڵات لەلایەك و زیادكردنی داهاتی نا نەوتییە لەلاكەیتر لە رێگای باجەكانەوە، لەگەڵ دانانی سیستمێكی نوێی موچە كە ڕەچاوی دادگەری كۆمەڵایەتی بكات و جیاوازییە زۆرەكانی نێوان چین و توێژەكان لەوەرگرتنی موچە كەمتر بكاتەوە. 

 

هەروەها لەبارەی بەهەدەردانەوە باس لەوە كراوە، عێراق گازی سروشتی دەكڕێت لە ئێران بە سێ قاتی نرخی خۆی و وەك یارمەتی دەیداتە كۆمپانیای بەسمایە وەك پاڵپشتی ئەویش بەسێ قات كارەبا دەفرۆشێتەوە بە حكومەت خۆی پاش بەرهەمهێنانی كارەبا. 

 

پێشتر سەرچاوەیەکى ئاگادار بە "ناس كورد" ی ڕاگەیاند، پلانی چاکسازیی دارایی کە مستەفا کازمى سەرۆک وەزیرانى عێراق بەڵێنى ئامادەکردنی دابوو تەواو بووە، پلانەكەش پەیوەستە بە چاككردنی ئەو بارودۆخە ئابورییەى وڵاتى پێدا تێدەپەڕێت.  

 

مستەفا كازمی لەمیانەی دیمانەیەكدا لەگەڵ كەناڵی ئەلعێراقیەی فەرمی دەوڵەت  (شەوی 3 /4  تشرینی یەكەمی 2020) وتی "عێراق مایەپووچ نابێ، راستە بەترسناكترین قەیرانی ئابووریدا دەڕۆین، بەڵام شەو و ڕۆژ کار دەكەین بۆ كەمكردنەوەی لێكەوتەكانی لەسەر هەژاران". 

 

وتیشی "ئیدارەیەكی شكستخواردووم وەرگرتووە، هیچ دەوڵەتێك نییە 95% پشت بەنەوت ببەستێت وەك عێراق، ئەی كوا كشتوكاڵ؟ هەمووی لەناوبرا بۆ ئەوەی تەنها پشت بەنەوت ببەستین، تەنانەت سعودیە و ئیماراتیش وەك عێراق پشت بەنەوت نابەستن".  

 

لەبارەی بودجەو مووچەشەوە کازمی ئاماژەی بەوەکرد "ڕاشكاوانە بەخەڵك دەڵێم، خەڵكانێك خڵافاندوونیانن بەدامەزراندنی زۆر، هیچ دەوڵەتێك نییە لەدنیا چوار ملیۆن فەرمانبەری تیا بێت". 

 

لەبارەی چارەسەری ئەم دۆخەش، سەرۆکوەزیرانی عێراق رایگەیاند، ئێستا کار لەسەر وەرەقەكی چاكسازی دەكەن كە ناوی "وەرەقەی سپی"یە و پلانی ئاشتكردنەوە و چارەسەر دەبێت و لەماوەی داهاتوو بۆ باشكردنی دۆخی دارایی ڕادەگەیەنرێت. 

 

وتیشی، 60% خەڵكی عێراق گەنجن و تەكنەلۆجیا ئاراستەیان ئەكات نەك حیزبەكان، ئاماژەی بەوەشكرد " لەئێستادا لەقەیرانێكی دارایی راستەقینەداین کە وێنەی نەبووە لە مێژووی عێراق، هەموو ئەو نەوتەی دەیفرۆشین پارەكەی لە ئەمەریكایە".