گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

مەلا بەختیار داوای لێبوردن دەکات

2020.09.26 - 19:45
مەلا بەختیار داوای لێبوردن دەکات

ناس کورد-

مەلا بەختیار ڕونکردنەوەیەکی لەبارەی بەشێکی کتێبە نوێیەکەی بڵاوکردەوە و تیایدا داوای لێبوردن لە بنەماڵەی شەهید حەمەڕەش دەکات و هێرشی نوێش دەکاتە سەر نەوشیروان مستەفا.

 

مەلا بەختیار کە لەماوەی ڕابردوودا کتێبی "لەبری بیرەوەری" بڵاوکردەوە و کاردانەوەیەکی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا، لە هەژماری خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبوک ڕوونکردنەوەیەکی لەسەر بەڵگەنامەیەکی نێو کتێبەکەی بڵاوکردووەتەوە.

 

مەلا بەختیار لەڕوونکردنەوەکەیدا ئاماژەی بەوەکردووە: "لە نامەیەكی دەستنوسمدا، لەوەڵامی نامەیەكی هاوڕێیانی ئاڵای شۆڕش دا، باسی شەهید (حەمە رەش) هاتووە، كە دەستی لە شەهیدكردنی شەهیدان شاسوار و فەرید بوبێ‌."

 

ئاماژەی بەوەشكردووە: "ئەوکاتە، لە زیندان بوم، بەنامە پێم راگەیەندراوە كە رووداوەكە، بەوشێوەیە بووە، منیش بەنامە وەڵامم داوەتەوە، دیارە وەكو هەواڵ بۆ من دڵتەزێن دەبێ‌، باشترین هاوڕێكانم لەسەر دەستی دۆستێكم بەغەدر شەهید بكرێن، بەڵام لە هەمان نامەدا، گومانم هەیە (حەمە رەش) كاری وای كردبێ‌، بۆیە لە كۆتایی نامەكەدا دەنوسم: تكام وایە هەتا دەتوانن لە وردو درشتی رووداوەكە بكۆڵنەوە، بچنە بنج و بنەوانی، هەمە لایەنە بێزانن، كە لە هەموو راستیەك دڵنیا بوون، بێگومان لەبەر من نەك نابێ‌ بەیان بڵاونەكەنەوە: بەڵكو دەبێ‌ چیتان پێدەكرێ‌ بیكەن. بەڵام تەنها تكام هێندەیە، پەلە نەكەن، جنێو مەدەن، بەهێمنی بكۆڵنەوە و بنووسن. لەم لاولا هیچ قسەیەك مەكەن. قسەی بێجێ‌ سەرئەنجامی نابەجێی دەبێ‌".

 

ئەوەشی خستووەتەڕوو: "ئەم دەقە، گومانی تیا ناهێڵێ‌ كە من بەرەهایی باوەڕم بەو هەواڵە نەكردووە، دوای ئازادیشم، هەر تاقیبی روداوەكەم كردووە، بێگومان چیرۆكی جیاواز هەیە، بەڵام (شەهید حەمە رەش) لەو تاوانەدا نەبووە، پەرێزی كەسانی تر ئاسان نییە پاك بكرێتەوە، لەم بارەوە، نامەكە كە هی كاتی خۆیەتی و لەناو زینداندا نوسراوە، مناڵ و كەسوكاری شەهید حەمە رەشی ئازار داوە، حەقیشیانە، داوای لێبوردنیان لێدەكەم. بەڵام بەدڵنیاییەوە، ئەوەی ویژدانی هەبێ‌، دەزانێ‌ لەپێشەكی كتێبەكەی شەهید داو لە مەراسیمی دابەشكردنی كتێبەكەشدا (گەرمیانیەكی گڕگرتوو)، چیم لەسەر (حەمە رەش) وتووە، ئەوەی وتومە باوەڕی منە، نەك چی لە نامەكەدا، لە دۆخێكی دژواردا، لە وەڵامی زانیاری دا كە بۆم نێردراوە، نوسیبێتم."

 

مەلا بەختار لەدرێژەی نوسینەکەیدا باسی لەوەکردووە: "ئایە من لە كتێبەكەمدا، ویستومە، مێژووی یەكێتی ناشرین بكەم؟ ئایە تەنها رەخنەم لە ناشرینیەكانی مێژووی یەكێتی گرتووە؟ وا دیارە باش دیقەت لە تان و پۆی كتێبەكە نەدراوە، بۆ رەخنەش، ئاماژەم بە چەندین نوسین و بەڵگە كردووە، كە لە من زیاتر رەخنەیان لە رەفتارە نابەجێكانی سەردەمی شۆڕش گرتووە."

 

جەختیشیکردووەتەوە: " بۆ نموونە، با بزانین سەركردەیەكی دوای ئەنفال چی وتووە: "دوێنێ‌ ئەوكاتەی دەسەڵاتدار بووین، بەڵام نەبووبووین بەدەوڵەت كەچی بەهەموو شێوەیەك جوتیاران و هەژارانمان چەوساندۆتەوە جۆرەها فڕوفێڵمان لێكردوون، درۆمان لەگەڵ كردوون، بەقسەی لوس و زمانی درێژ قەل و مریشك و گیسك و بەرخمان پێ‌ سەر بڕیون، بەناهەق لە كارو كاسبیمان كردوون، سوكایەتیمان پێ‌ كردوون، چاومان بڕیبووە ناموسیان".

 

ڕونیشکردووەتەوە، ئەوە قسەی عەلی بچكۆلە رێك (30) ساڵ لەمەوبەر لەسەر رەفتارە خراپەكانی شۆڕش لە رۆژنامەی رەسمی "بەرەی كوردستانی" نوسیویەتی و لە لاپەڕە (320)ی كتێبەكەیدا (سەختە رێ‌ لە چەمی رێزانەوە تا ترۆپك) بڵاوكراوەتەوە.

 

لەدرێژەی نوسینکەیەدا مەلا بەختیار نوسیویەتی، نەوشیروان خۆی دەڵێت‌: "ساڵی 1982 بە (عاطفه) بڕیاری شەڕكردنی ئێرانماندا. كەچی چوار ساڵ دوای ئەوە، پاسدار دەباتە سەر كەركوك و یەكێتی دەكاتە بەشێكی هاوكێشەی جەنگی عیراق – ئێران، لێكەوتە كارەساتبارەكانیشی دوای ئەوە دەركەوتن."

 

ئاماژەی بەوەشکردووە: " شەڕی قرناقاو پشت ئاشان و كوشتنی دیلەكان، دەیان پارتی شیوعی جیهانی و سۆسیالیستی و عیراقی، لەسەریان نوسی. بەچی دادەپۆشرێ‌؟"

 

ئەوەشی خستووەتەڕوو: "فەرەیدون عەبدولقادر (5) ساڵ پێش كتێبەكەی بەندە، دەڵێ‌: "پەڵەی چڵكنمان خستە ناو چاوەڕوانمان و رێگەماندا، تاكڕەوێتی و دیكتاتۆریەت سەرهەڵبدات (بڕوانە: ل 511 – هەڵۆ سورەكانی قەندیل – فەرەیدون عەبدولقادر). دەپرسم.. پەڵە چڵكنەكە هی چییەو كێ‌ بوو دیكتاتۆرەكە؟"

 

"نوسەری (چەپكێك لە مێژوی كۆمەڵە) لەسەر شەڕی بێتواتە دەنوسێ‌: بۆ یەكەمجار بوو پێشمەرگەی یەكێتی پەلاماری رەبایا یان جاش بدا و تەسلیمبوەكان كە دەستیان بەرزكردبێتەوە واتە دیل، بیان كوژن، بەڕاستی لە گوندی (نێوە) كە كەوتبوە قۆڵی یەكەمی شەڕەكە (شەوكەتی حاجی موشیر) فەرماندەیی دەكرد، قەسابخانەیان دانا، شەڕكەر و ناشاڕكەر و خۆڕاگرو خۆتەسلیم كەریان بەیەكەوە كوشت تەنیا لەو دێیە (40) چەكداری تیا كوژرا، (برایم جەلال. چەپكێك لە مێژووی كۆمەڵە. چاپخانەی چوارچرا. چاپی یەكەم-2011. ل(397-398))، چل مرۆڤ لە دێیەكدا بەدیلی بكوژرێن. هەندێكیان ئەندامی یەكێتیش بون. ئەمە من نەموتووە، تەكەتولی نەوشیروان وتویانە،" مەلا بەختیار وادەڵێت.

 

باسی لەوەشكردووە، مام جەلال، لەسێهەمین پلنیۆمی كۆمەڵە دەڵێت‌: "من لەشكری رزگاریم نییە. بەڵكو لەشكری هۆلاكۆم هەیە.. كەسیان نابوێرم. مام جەلال سكرتێری یەكێتی بوو، وا بڵێ‌.. ئیتر من كوێی شۆڕشم ناشرین كردووە؟."

 

ئاماژەی بەوەشکردووە: "ئەوانەی دەنوسن گوایە، مێژووی یەكێتی ناشرین دەكرێ‌، هەرگیز لە كتێبەكەدا لەوە زیاترمان نەوتوە، كە پێشتر لە مام جەلالەوە هەتا نەوشیروان، باقی بەرپرسەكان، لەسەر ناشرینیەكانی شۆڕشیان نوسیووە."

 

مەلا بەختیار دەشڵێت: "هەڵسەنگاندنی رووداوەكان و رەخنەلێگرتنیان، مێژوو ناشرین ناكەن – بەڵكو داپۆشینی ناشرینیەكان، هەم مێژوو ناشرین دەكەن و هەم بۆ درێژەپێدانی تاوان لەم رۆژگارەشدا، خراپە."

 

دەشڵێت: "ئەوەی رابوردومانی خستە ژێر پرسیارەوە، تاوان و تاڵانییە،  رەفتاری نەشیاوە كە سەدان بەڵگەیان لەسەر هەیە، نەبونی سزاش لە شۆڕشدا، وایان كرد، ئەو خووە نەگریسە بگوازرێتەوە بۆ شار و حوكمڕانی.. سەرەنجامەكەشیمان لە تاڵانی حوكمڕانی بەرەی كوردستانیەوە هەتا ئێستا بینی، گەندەڵی و نەفرەتی جەماوەرە لە حكومەت و حیزبەكان،ئەم گەندەڵییە و نەبونی سزا، بەدڵنیاییەوە، مەترسیدارتین روداون كە رابوردومان و ئێستاو ئایندەشمانی خستۆتە بەردەم مەترسیەكی گەورەوە، نە بەرگری كوێرانە لە رابوردوو، رابوردومان پاك دەكاتەوە،  نە داپۆشینی گەندەڵی ئێستاش، لە روداوی نەخوازراوی ئایندە دەمانپارێزێ‌."

 

باسی لەوەشکردووە: "سەبارەت بەوەی ئاڵای شۆڕش بۆ لەگەڵ یەكێتیدا یەكمان گرتەوە،  لە كتێبەكەدا، وەڵامی ئەم پرسیارەشم داوەتەوە. هەڵوێستەكانیشم لە چارەكە سەدەی رابوردوودا، بۆ دژایەتی گەندەڵی و داوای دادپەروەری، دەیسەلمێنن لەسەر چ بنەمایەك، یەكمان گرتۆتەوە، ئێستاش بۆ هەڵوێستم هەیە."

 

دەشڵێت: "من ئاواتم دەخواست مامۆستا جەلالی شێخ كەریم، چاوەڕوانی بكردایە، هەتا خۆم ئەو هەڵەیەم،بۆ كێلەكەی شەهید حەمە رەش، راست دەكردەوە، بەڵام كە بەپێویستیشی زانیوە بنوسێ‌، هەقبوو وەكو ئاكۆ وەهبی، گۆڕانخواز و خزمی نەوشیروان مستەفا وتاری بنوسیایە."

 

ئەوەش لەکاتێکدایە، لەچەند ڕۆژی ڕابردوودا، جەلالی شێخ کەریم نوسینێکی بڵاوکردەوە و تیایدا ڕەخنەی لە بەشێکی کتێبەکەی بەلا بەختیار گرتبوو و ئاماژەی بەوەکردبوو: " ئایا شەهید حەمە ڕەش کامیانە؟ (نۆکەری فاشییەکان بوو)..! یان (گەرمیانییەکی گڕگرتوو)..! كه‌ كاك به‌ختیار له‌ دوو وێستگه‌ی جیاوازدا، به‌و دوو شێوازه‌ وه‌سفی كردووه."