گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

کورد بە ’’پەرتەوازەیی’’ گفتوگۆی دەکات

زانیاری لەسەر ئەو پێشنیازەی ئەگەری هەیە ’’شەڕی بازنەکانی هەڵبژاردن دامرکێنێتەوە’’

2020.09.26 - 12:30
App store icon Play store icon Play store icon
زانیاری لەسەر ئەو پێشنیازەی ئەگەری هەیە ’’شەڕی بازنەکانی هەڵبژاردن دامرکێنێتەوە’’

ناس کورد-

فراکسیۆنە کوردییەکانى پەرلەمانى عێراق "بە پەرتەوازەییەوە" دەچنە کۆبوونەوەى ئەمڕۆى پەرلەمانەوە کە تایبەت بە یەکلاکردنەوەى پرسی بازنەکانى هەڵبژاردن کە مشتومڕى زۆرى دروستکردووە.

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

 

فراکسیۆنە عێراقییەکان بە پێشنیازى جیا جیاوە دەچنە کۆبوونەکەوە، بەڵام بەپێی ڕۆژنامەى سەباحى فەرمى نزیکترین بژاردە "بازنەى مامناوەندە" کە رەنگە بخرێتە دەنگدانەوە. فراکسیۆنە کوردییەکان کە بەشێکیان ڕەخنەیان لەسەر پرسی فرە بازنەیی هەیە، هێشتا هەڵوێستێکى یەکگرتوویان گەڵاڵە نەکردووە.

 

جەمال کۆچەر، ئەندامى پەرلەمانى عێراق لە فراکسیۆنى یەکگرتوو بە ناس کوردى ڕاگەیاند، "کۆبوونەوە لەنێوان فراکسیۆنە کوردییەکان نەکراوە بۆ پرسى یەک هەڵوێستى، هەرچەندە کورد بەگشتى لەگەڵ یەک بازنەیی پارێزگاکاندایە نەک فرە بازنەیی".

 

وتیشى، "ئەوەى هەیە تا ئێستا ئەوەیە کورد پەرتەوازەیە، قورسە سەرجەم لایەنەکان پێکەوە کۆبنەوە بۆ یەکخستنى هەڵوێستیان، ئەوەى هەیە تەنها پارتى و یەکێتییە کە خەریکن لەو بارەیەوە".

 

پارتى و یەکێتى لەدوو هەفتەى ڕابردوودا هەڵمەتێکیان ڕاگەیاند بۆ یەکخستنى هەڵوێستى لایەنە کوردییەکان لەبارەى پرسی فرە بازنەییەوە، بەڵام نەتوانرا پێش کۆبوونەوەى ئەمڕۆى پەرلەمان یەکهەڵوێستى دروستبکرێت.

 

زیاتر بخوێنەوە: سێ سیناریۆ بۆ یەکلاکردنەوەى پرسى بازنەکانى هەڵبژاردن

 

جەمال کۆچەر دەڵێت، هێشتا ناکۆکى زۆر لەنێوان لایەنە عێراقییەکاندا هەیە لەسەر ئەو پرسە، بۆیە پێناچێت ئەمڕۆ یەکلایی بکرێتەوە، لەگەڵ ئەوەشدا ئێستا پێشنیازێکى نوێ خراوەتەروو بۆ کۆتای ژنان، کە لەچوارچێوەى بازنەکاندا بن نەک بازنەى جیاوازیان بۆ دابنرێت.

 

ترسی بەشێک لە لایەنە کوردییەکان لەسەر فرە بازنەیی زیاتر پەیوەستە بە هەڵبژاردن لە ناوچە جێناکۆکەکان و چۆنیەتى دابەشکردنى بازنەکان لەو ناوچانە و پێیانوایە فرە بازنەیی مەترسی لەسەر دەنگەکانیان لەو ناوچانە دروستدەکات.

 

بە گوێرەى ماددەى 15ى ياساى نوێی هەڵبژاردن، ناوەندەكانى هەڵبژاردن لە بازنەى شارۆچكەكان دياريدەكرێن و ئەو كەسەى لە هەر شارۆچكەيەك زۆرترين دەنگ بهێنێت دەبێتە ئەندام پەرلەمان، بەڵام لایەنە سیاسییەکان لەئێستادا بەسەر چەند بەرەیەکدا دابەشبوون لەو بارەیەوە.      

  

بەشێک لەلایەنەکان پێیانوایە دەبێت عێراق یەک بازنە بێت و هەڵبژاردن بە لیستى داخراوبێت، بەشێکی تریش دەیانەوێت بازنەکان لەسەر ئاستى پارێزگاکان بێت وەکو پێشوو، هەندێکى دیکەش دەیانەوێت لەسەر ئاستى قەزاکان بێت، بەشێکی دیکەش لە لایەنەکان دەیانەوێت لەسەر ئاستى بازنەى تاکە کەسى بێت واتە 328 بازنەى هەڵبژاردن.  

 

شیروان میرزا، پەرلەمانتارى یەکێتى لەپەرلەمانى عێراق بەناس کوردى ڕاگەیاند، تا ئێستا ئەوەى نزیکە ڕاى زۆرینەى لەسەر بێت ئەوەیە بەرەو بازنەى مامناوەند دەڕۆن.

 

ڕونیشیکردەوە، بەپێی ئەو پێشنیازە هەر پارێزگایەک دەکرێتە چەند بازنەیەک لەوانە بکرێتە سێ بازنە تا پێنج بازنە یاخود هەر بازنەیەک سێ بۆ چوار کورسیى پەرلەمانى دەبێت، ئەوەش وەکو چارەسەرێکى مامناوەند تاڕادەیەک سازانى لەسەر کراوە و لایەنە شیعەکانیش لەناو خۆیاندا تاوتوێیان کردووە.

 

ئەو پەرلەمانتارە ئاماژەى بۆ ئەوەشکرد، تائێستا کۆبونەوەى نێوان لایەنە سیاسیەکان نەکراوە و سازانى یەکلاکەرەوە نەکراوە تەنانەت لەناو شیعەکانیشدا هەن ناکۆکن لەگەڵ ئەو پێشنیازە.

 

"بەشێوەیەکى گشتى یاساکە لەبەرژەوەندى لایەنە گەورەکانە و کەمینەکان و حزبە سیاسیە بچوکەکان ترسى گەورەیان هەیە چونکە دەنگەکانیان دابەش دەبێت بەسەر بازنەکاندا و دەنگەکان کۆناکرێنەوە و ئاستەمە کورسى بەدەستبهێنن بەتایبەتى لەبازنە بچوکەکاندا"، شیروان میرزا وایوت.

 

پرسی فرە بازنەیی هەڵبژاردنەکان کە لایەنەکان ناکۆکن لەسەرى، بووەتە بەربەست لەبەردەم جێبەجێکردنى یاساى نوێی هەڵبژاردنەکان لە عێراق کە کۆتایی ساڵى ڕابردوو لەلایەن پەرلەمانەوە پەسەندکرا.    

  

هەفتەى ڕابردوو سێ سەرۆکایەتییەکەى عێراق و ئەنجومەنى دادوەرى و سەرۆکى زۆرینەى کوتلە سیاسییەکان لە بەیاننامەیەکى هاوبەشدا داوایان لە پەرلەمان کرد بەزویی یاساى هەڵبژاردنەکان تەواو بکات و پرسی فرە بازنەیی یەکلایی بکاتەوە.    

 

مەیادە نەجاڕ، پەرلەمانتارى پارتى لە پەرلەمانى عێراق بە میدیاى فەرمى حزبەکەى ڕاگەیاندووە، لێکنزیکبوونەوەیەک ھەیە و چاوەڕێ دەکرێت ئەمڕۆ ئەو پرسە یەکلا بکرێتەوە.

 

وتیشى "کورد لەگەڵ یەکبازنەیی ھەڵبژاردنەکانە و لایەنەکانیش دیکەش رای خۆیان ھەیە، بۆیە ھەوڵ دەدرێت ئەمڕۆ بگەنە یەک ڕا و پرسەکە یەکلا بکەنەوە، بۆ ئەوەی بڕیار بدرێت پرۆسەی ھەڵبژاردنی داھاتوو بە چ شێوەیەک بەڕێوە بچێت".