گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

لە گۆڕەپانی خەرتومەوە بۆ بەردەركی سەرای سلێمانی

ئەو گۆڕەپانانەی بوونە هێمای گردبوونەوە جەماوەرییەكان

2019.04.27 - 21:53
App store icon Play store icon Play store icon
ئەو گۆڕەپانانەی بوونە هێمای گردبوونەوە جەماوەرییەكان

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

ناس كورد–فوئاد عەبدوڵا

لەم چەند ساڵەی ڕابردوودا زۆرێك لە شەقام و گۆڕەپانەكان لە هەندێ وڵات، لەپاش لە خۆگرتنی گردبوونەوە و ناڕەزایەتییەكان بۆ داواكردنی گۆڕینی سیستەم و دەسەڵاتی فەرمانڕەوایەتی وڵاتەكانیان، بوونەتە هێمای شۆڕش و بەرخۆدان.

.

گۆڕەپانی خەرتوم (بەردەم فەرماندەیی گشتی سوپا):

هاووڵاتیانی سودان لە 6 نیسانی 2019 لەو گۆڕەپانەی دەكەوێتە بەردەم بارەگای فەرماندەی گشتی سوپای سودان دەستیان كرد بەگردبوونەوە و دەربڕینی ناڕەزایەتییەكان بۆ گۆڕینی دەسەڵات و فەرمانڕەوایەتی لەو وڵاتە، تا كار گەیشتە ئەوەی دوای 30 ساڵ لە فەرمانڕەوایەتی، عومەر حەسەن بەشیری سەرۆكی سودان لە كار لادەن.

cc167e9e-54c7-469e-816f-4582ce7cc92e

گۆڕەپانی تەحریر لە قاهیرە:
گۆڕەپانی تەحریر دەكەوێتە ناوجەرگەی قاهیرەی پایتەختی میسر، و ناوەندی گردبوونەوەی ناڕەزایەتییەكان بوو دژی دەسەڵاتی حوسنی موبارەك سەرۆكی لە كارلادراو.

.
لە سەرەتای 2011 كاتێك گردبوونەوەكان دەستیپێكرد بە سەدان هەزار میسری لەو گۆڕەپانە كۆبوونەوە، لە ئەنجامدا نزیكەی 850 هاووڵاتی لەسەر دەستی هێزە ئەمنییەكانی ئەو وڵاتە و بەمەبەستی بڵاوەپێكردنیان بوونە قوربانی، بەڵام دواتر ژمارەكان زۆر زیادی كرد و گردبوونەوەكانی گۆڕەپانی تەحریر بە گردبوونەوەی ملیۆنی ناودەبرا، تا لە 11ی شوباتی 2011 و لەژێر فشاری ئاپۆڕای خۆپیشاندەرانی تەحریر، حوسنی موبارەك دوای 30 ساڵ لە فەرمانڕەوایەتی دەستی لەكاركێشایەوە.

.
لەدوای لەكارلادانی موبارەك و لە 2013 دووبارە گۆڕەپانی تەحریری قاهیرە بوویەوە ناوەندی ناڕەزایەتییەكان دژی محەمەد مورسی سەرۆكی میسر لەمەڕ بڕیار و سیاسەتەكانی، و لە تەمووزی 2013 لەژێر فشاری ناڕەزایەتییەكان سوپای ئەو وڵاتە كودەتای پەرپاكرد و سەرۆكی لەكار لادا.

.

گۆڕەپانی كییف لە ئۆكرانیا
گۆڕەپانی سەربەخۆیی لە ناوەڕاستی كییف-ی پایتەختی ئۆكرانیا بۆ ناوەندی گردبوونەوەكان دژی دەسەڵات و فەرمانڕەوایەتی فیكتۆر یانكۆفیچ سەرۆكی ئۆكرانیا، لە تشرینی دوەمی 2013 تا شوباتی 2014 ئەو گۆڕەپانە بوو بە گەواهیدەری هەموو گردبوونەوە و ناڕەزایەتییەكان بۆ ڕزگاربوون لەو دەسەڵاتە، و لەبەرامبەردا هێزە ئەمنییەكانی دەسەڵات بە هەموو شێوەیەك هەوڵی بڵاوەپێكردنی دەدا و لە ئاكامی ئەو گردبوونەوانەدا زیاتر لە 100 كەس بووە قوربانی دەستی ئەو هێزانە، و دواتر گۆڕەپانەكە بوو بە سەنتەری كۆبوونەوەی گشت هێزە ئۆپۆزسیۆنەكانی دەسەڵات، و چادرگە و مانگرتنی تێدا بەرپا بوو، و دوای لەكارلادانی دەسەڵات و سەركەوتنی ئەو جوڵانەوەیە گۆڕەپانەكە بوو بە مۆنۆمێنتی ڕزگاری و ڕازێنرایەوە بە وێنەی قوربانیان و گوڵ و مۆم.

[caption id="" align="alignnone" width="750"]56cac625c361887e1c8b4567.jpg گۆڕەپانى کییف[/caption]

گۆڕەپانی تەقسیم لە ئەستنبوڵ:
گۆڕەپانی تەقسیم لە ناوەڕاستی شاری ئەستەنبوڵی توركیا لە 31ی ئایاری 2013 یەكەم جوڵانەوەی ناڕەزایەتی دژی دەسەڵاتدارانی حكومەتی توركیا بەخۆوە بینی، كاتێك شارەوانی شارەكە دەیویست باخچەی غیزی لابەرێت كە نزیكەی 600 درەختی تێدایە، و هاووڵاتیان بەو كارەی حكومەتەكەی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆك وەزیرانی ئەو كاتە ناڕازی بوون، و لە31ی ئایاری 2013 پۆلیسی شارەكە بەسەدان هاووڵاتی ناڕازی لە گۆڕەپانەكە دەركرد، و هەندێكی لێ دەستگیركردن، و لە ئەنجامدا دانیشتوانی شارەكە زیاتر توڕەبوون بەو كارەی دەسەڵات و ژمارەی خۆپیشاندەران و چالاكوانان تادەهات زیادی دەكرد، تا كار گەیشتە ئەوەی پێكدادان لەنێوان هێزە ئەمنییەكان و خۆپیشاندەران ڕووبدات و 8 خۆپیشاندەر و چالاكوان ببنە قوربانی ئەو باخچەیە و 8 هەزاری تریش بریندار ببن.

[caption id="" align="alignnone" width="778"]cc167e9e-54c7-469e-816f-4582ce7cc92e گۆڕەپانى تەقسیم- تورکیا[/caption]

فولكەی لوئلوئە لە مەنامەی پایتەختی بەحرێن:
فولكەی لوئلوئە لە مەنامەی پایتەختی بەحرێن لە شەقامێكی ئاساییەوە بوو بە ناوەندی ناڕەزایەتییەكان و گردبوونەوەكان لەو وڵاتەدا دژی بنەماڵەی فەرمانڕەوا، لە 2011دا گردبوونەوەكان دەستیپێكرد.
فولكەكە پێكهاتووە لە مۆنۆمێنتێكی 6 پایەیی كە هێمایە بۆ 6 وڵاتەكەی ئەنجومەنی كەنداوی عەرەبی و لە لوتكەی مۆنۆمێنتەكەدا گەوهەرێك دانراوە هێمایە بۆ وڵاتی بەحرێن.
لە 14ی شوباتی 2011 خۆپیشاندەران لە فولكەكە گردبوونەوە بۆ داواكردنی گۆڕانكاری و چاكسازی لە سیاسەتی وڵاتدا، بەڵام دەسەڵاتی بەحرێن توانی لە 16ی ئاداری هەمان ساڵدا خۆپیشاندەران لە فولكەكە بڵاوە پێبكات و فولكەكەشی ڕوخاند.

 

 

گۆڕەپانی تیان ئان مین لە بەكینی پایتەختی چین
لە 1989 گۆڕەپانی تیان ئان مینی لە بەكینی وڵاتی چین گردبوونەوەیەكی ناڕەزایەتی فراوانی بۆ پەیڕەوكردنی دیموكراسی لەو وڵاتە بەخۆیەوە بینی، لەبەرامبەردا دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتە بەهەموو شێوەیەك كاریان كرد بۆ بڵاوەپێكردنیان و كۆتایهێنان بەگردبوونەوەكە كە بە بەهاری بەكین ناودەبرا، بە ملیۆنەها خۆپیشاندەر لەو گۆڕەپانە كۆدەبوونەوە و دەسەڵات بۆ بڵاوەپێكردنیان سوپا و تانكی تێدا بەكارهێنا و لە ئەنجامدا بەپێی ئامارە فەرمییەكانی چین 300 خۆپیشاندەر بوونە قوربانی، بەڵام ڕێكخراوی لێبووردنی جیهانی ئاماری قوربانیانی بە زیاتر لە 1300 خۆپیشاندەر مەزەندە كرد.
گۆڕەپانی تیان ئان مین لە بەكینی پایتەختی چین بەواتای دەروازەی ئاشتی ئاسمان دێت و یەكێكە لە دەروازە قەدەغەكراوەكان كە نابێت هاووڵاتیان پێیدا هاتووچۆ بكەن، و چەند كۆشكێكی تێدایە دەگەڕێتەوە بۆ ئەو بنەماڵانەی فەڕمانڕەوایەتی چینیان كردووە.

[caption id="" align="alignnone" width="778"]cc167e9e-54c7-469e-816f-4582ce7cc92e گۆڕەپانی تیان ئان مین[/caption]

باخچەی زۆكۆتی لە ویلایەتی نیویۆرك لە ئەمریكا:
ئەم باخچەیە دەكەوێتە ناوچەی مەنهاتن و نزیكە لە بۆرسەی ووڵ ستریت لە نیویۆرك، بووە بەهێمایەك بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتییەكان، كاتێك سەدان چالاكوان و خۆپیشاندەری بزوتنەوەی "ئۆكیو بای وڵستریت" بەواتای (وڵستریت داگیر بكەن) لەو باخچەیە كۆبوونەوە دژی لادان لە پلانی سەرمایەداری و سیاسەتی قۆستنەوەی دەرامەتی هاولۆاتیان لە لایەن دەوڵەمەندەكان و بانكە گەورەكانی شارەكەوە.
گردبوونەوەكانی باخچەی زۆكۆتی لە پایزی 2011 دەستیپێكرد و دوو مانگی خایاند، دوای 60 ڕۆژ لە دەربڕینی ناڕەزایەتی دژی كێشەی دارایی جیهانی و خاوەندارێتی موڵك، دەسەڵات توانی جوڵانەوەكە لەناوبەرێت و كۆتایی بەو گردبوونەوەیە بهێنێت.

[caption id="" align="alignnone" width="640"]image.jpg باخچەى زۆکۆتى لە شارى نیویۆرک[/caption]

گۆڕەپانی كۆماری لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا:

لە بەهاری 2016 گۆڕەپانی كۆماری لە شاری پاریس پایتەختی فەڕەنسا بەشداربووانی بزوتنەوەی "وەستان لە شەواندا"ی لە خۆی كۆكردەوە، بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی دژی ئەو گوڕانكارییانەی حكومەتەكەی فرانسوا هۆلاندی سەرۆك وەزیران پێشنیاری كردبوو بۆ یاسای كار لە وڵاتەكەی.
گردبوونەوەكان لە 31ی ئاداری 2016 دەستیپێكرد و بەشەوان گردبوونەوە، بۆیە بەو ناوەوە ناوزەدكران و چاودێرانی فەرەنسی بە هاوشێوەی بزووتنەوەی (وڵسترین داگیر بكەن) لێیاندەڕوانی، و بەهەموو شار و شارۆچكەكانی فەرەنسا ئەو گردبوونەوەیە پەرەی سەندبوو.

[caption id="" align="alignnone" width="800"]93869124-7844-4a35-930d-99cbdbe1387a.jpg گۆڕەپانی كۆماری لە پاریس[/caption]

گۆڕەپانی تەحریر لە بەغدادی پایتەختی عێراق:
لە شوباتی 2017 گۆڕەپانی تەحریر لە بەغداد گردبوونەوەیەكی ئاشتیخوازانەی لە لایەن ئەندام و هەوادارانی رابەری رەوتی سەدڕەوە بەخۆوە بینی، كە داوای چاكسازی و گۆڕینی ئەندامانی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان دەكرد بەو پێیەی ئەندامانی ئەو كۆمسیۆنە سەر بە حزبەكانی دەسەڵاتن و لایەنگیری دەكەن و بێلایەن نین و بەتایبەت حزبی دەعوە، و كاتێك دەیانوویست لە پردی كۆماری لە نێوان گۆڕەپانی تەحریر و ناوچەی سەوز كە بارەگای حكومەت و پەرلەمان و كۆشكی كۆماری لە خۆ دەگرێت هێزە ئەمنییەكان بە فیشەك و گازی فرمێسكڕێژ وەڵامیان دانەوە و لە ئەنجامدا 9 كەس بوونە قوربانی و نزیكەی 281 كەسی تریش بریندار بوون.

[caption id="" align="alignnone" width="674"]424078_0.jpg گۆڕەپانى تەحریر لە بەغدا[/caption]

سەرای سلێمانی:
بەردەركی سەرا و دەوروبەری لە دروستبوونی سلێمانییەوە ناوەندی شاری سلێمانی و ناوەندی گردبوونەوە و خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەكان بووە.
لە 17ی شوباتی 2011 و هاوكات لەگەڵ ئەو شەپۆلە ناڕەزایەتییەی كە لە وڵاتانی عەرەبی بەناوی بەهاری عەرەبی دروست بوو، لە هەرێمی كوردستان و بەتایبەتی لە شاری سلێمانی زۆرێك لە هاووڵاتیان لە بەردەركی سەرا گردبوونەوە و خۆپیشاندانی جەماوەری ئەنجامدرا و هاووڵاتیان داوای چاكسازیی و نەهێشتنی گەندەڵییان كرد و بەو هۆیەوە و لەماوەی چەند رۆژێكی خۆپیشاندانەكان خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەكان بەریەككەوتن و بەو هۆیەوە ژمارەیەك لە خۆپیشاندەر بریندار و شەهیدكران و تا ئێستاش بكوژەكانیان دادگایی نەكراوون، لە 17ی شوباتی 2011ەوە سەرای سلێمانی ناونرا بە (سەرای ئازادی).