گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

گۆڤارێك و دامەزرايەوەك چەندين زانيارى نهێنى لەسەر تەقينەوەكەى بەيروت ئاشكرا دەكەن

2020.08.22 - 21:00
گۆڤارێك و دامەزرايەوەك چەندين زانيارى نهێنى لەسەر تەقينەوەكەى بەيروت ئاشكرا دەكەن

ناس کورد- 

گۆڤارى "دێر شبيگڵ"ى ئەڵمانى و "پرۆژەى ڕوماڵكردنى تاوانى ڕێكخراو و گەدندەڵى OCCRP" لە بەدواداچونێكى هاوبەشدا چەندين زانياريان لەسەر ئەو كەشتييە ديارى كردووە كە بووە هۆى كارەسەتەكەى بەندەرى بەيروت كە بەهۆيەوە زياتر لە 180 گيانيان لەدەستداوە و هەزارانى تريش بوونە قوربانى.

 

بەپێى لێكۆڵينەوە هاوبەشەكە، خاوەنى كەشتى "ڕوسوس" كە بارە نيتراتە ئامۆنيۆمەكەى هەڵگرتووە و بووە هۆى وێرانكردنى ناوچەى بەندەرەكە، پەيوەندى بەو بانكانەوە هەيە كە سەربە حزبوڵڵاى لوبنان-ن.

 

ئاشكراشكراوە، بە پێچەوانەى ئەو گێڕانەوانەى هەيە كە باس لەوەدەكەن كەشتييەكە كەشتيوانێكى ڕوسييە بەناوى "ئيگۆر گريشوشكين"، خاوەنە ڕاستەقينەكەى پياوێكى كارى سربييە بەناوى "شرالامبوس مانولى" و پەيوەندى لەگەڵ بانكێكدا هەيە لە لوبنان كە حزبوڵڵا بەكارى دەهێنێت.

 

لێكۆڵينەوەكە باسى لەوەكردوە، پێش تەقينەوەكە بڕێكى زۆر نيتراتى ئامۆنيۆم كە لە كۆگايەكدا بوون لە بەندەرەكە ديار نەماون، پرسيارەكە ئەوەيە كە نييەتى ڕاستەقينەى تيمى كەشتيوانەكە چي بووە؟ ويستويانە ئەو نيتراتى ئامۆنيۆمە بەرەو مۆزەمبيق ببەن، ياخود ڕادەستى حزبوڵڵاى بكەن.

 

ڕونيشكراوەتەوە، مانۆلى هەموو شتێكى كردووە بۆ ئەوەى ئەوە بشارێتەوە كە كەشتييەكە موڵکى ئەوە كە گريشوشكين لەڕێگەى كۆمپانيايەكەوە بەكرێ گرتوويەتى، هەروەها دەسەڵاتدارانى لوبنانى نەيانزانيوە كە مانۆلى خاوەنى ڕاستەقينەى كەشتييەكەيە.

 

باس لەوەشكراوە، مانۆلى پەيوەندى كارى لە لوبنانيش هەبووە، بەپێى لێكۆڵينەوەكان، تۆمارە دادوەرييەكان دەريدەخەن  لە ساڵى 2011 بڕى چوار مليۆن دۆلارى لە بانكى FBME تەنزانى قەرزكردووە، ئەو بانكەش بانكێكى ئاساييى نييە و لايەنە لێكۆڵينەوەكانى ئەمريكا بەوە تۆمتباريان كردووە كە ئەو كارەى سپيكردنەوەى پارە بووە بۆ حزبوڵڵا.

 

"ديێر شبيگڵ"ى ئەڵمانى و "پرۆژەی ڕوماڵكردنى تاوانى ڕێكخراو و گەدندەڵى OCCRP" ئەوەشيان ئاشكرا كردووە، دواى مانگێك مانۆلى دواكەوتووە لە دانەوەى قستى يەكەمى قەرزەكەى و لەبرى ئەوە كەشتى "روسوس"ى وەك گرەنتى داناوە، بەڵام بانكەكە گومانى ئەوەيان دروستكردووە كە دەيەوێت ئەو كەشتيە بفرۆشێت، بۆيە دەستيان بەسەر خانووبەرەى ناوبراودا لە قوبرس گرتووە، بەڵام مانۆلى ڕەيدەكاتەوە هيچ پەيوەندييەكى بەو قەرزەوە هەبێت و هيچ پەيوەندييەكيشى بە وەستانى كەشتييەكە لە بەيروتە هەبێت.

 

لە ڕاپۆرتەكەدا هێما بۆ ئەوەشكراوە، ئەو بانكە بەوە بەناوبانگە كە پەستان دەخاتە سەر ئەو كەسانەى كە قەرزەكانيان دوادەكەوێت كە كار بۆ ئەو كەس و لايەنانە بكەن كە گومانيان لەسەرە وەك حزبوڵڵا.

 

لەڕۆژى 4\8\2020 تەقينەوەيەكى بەهێز بەيروتى پايتەختى لوبنانى هەژاند كە بەهۆى عەمباركردنى 2750 تۆن مادەى نيتراتى ئامۆنيۆمەوە بوو، بەهۆيەوە زياتر لە 180 كەس گيانيان لەدەستداو زياتر لە شەش هەزار كەسيش برينداربوون هەروەها نزيكەى 300 هەزار كەس بێماڵ و حاڵ بوون، زيانى مليارەها دۆلاريشى لەناوچەكەدا.