گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

پەرلەمانى کوردستان دەتوانێت ڕێگرى لە بڕیارى کەمکردنەوەى مووچە بکات؟

2020.06.22 - 11:12
App store icon Play store icon Play store icon
پەرلەمانى کوردستان دەتوانێت ڕێگرى لە بڕیارى کەمکردنەوەى مووچە بکات؟

ناس کورد-

دواجار حکومەتی هەرێمی کوردستان بڕیاری کەمکردنەوەی موچەی فەرمانبەرانی دا و ئەوەش کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە، بەڵام ئەوەی دەبێتە جێگەی پرسیار ئەوەیە کە "ڕۆڵی پەرلەمان لەو پرسەدا چییە و دتوانێت ڕێگری لەوکارە بکات؟".

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

پەرلەمانتارێکی یەکێتی دەڵێت، هەموو هەوڵێک دەدەن بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەو بڕیارە، پەرلەمانتارێکی ئۆپۆزسیۆنیش دەڵێت، پەرلەمان هاوشێوەک 2015 پەکخراوە و ناتوانێت هیچ بکات، دەشڵێت، بەهۆی موچەخۆری نایاساییەوە موچەی فەرمانبەری ڕاستەقینە دەبڕدرێت.

 

دوێنێ یەکشەممە، 21ی حوزەیرانی 2020، حکومەتی هەرێم بە ئامادەبوونی سەرۆکی حکومەت و جێگرەکەی و سەرجەم وەزیرەکان کۆبوونەوە و بڕیاریان لە کەمکردنەوەی موچەی فەرمانبەران دا بەشێوەیەکی ڕێژەیی، بەوپێیەی %21 کورتهێنانی موچە هەیە.

 

ئەبوبەکر هەڵەدنی، ئەندامی فراکسیۆنی یەکگرتوو لە پەرلەمانی کوردستان بە ناس کوردی وت، وەک فراکسیۆنی یەکگرتوو بەهەموو شێوەک دژی ئەو بڕیارە و بڕینی موچەی فەرمانبەرانن و بەجێی ئەوە پێویست بوو چاکسازی لە خاڵە سنورییەکان و گومرگ و پرسی نەوتدا بکرایە.

 

بڕیارەکەی حکومەتی هەرێمی کوردستان لەکاتێکدایە، لەماوەی ڕابردوودا حکومەتی عێراقیش پلانی دانا بڕیارێکی لەوشێوەیە بدات، بەڵام هەرزوو پەرلەمانی عێراق کۆبووەوە و بڕیارەکەی رەتکردەوە.

 

هەڵەدنی ئاماژەی بەوەکرد: "ئەو بڕیارەی حکومەت و نەگەڕانەوە بۆ پەرلەمان، پەیوەندی بە لاوازی پەرلەمانەوە هەیە، چونکە لەئێستادا بەجۆرێک لە جۆرەکان وەک 2015 دەرگای پەرلەمان داخراوە، بە ئەنقەستیش ئەو کارە کراوە و

 

ئەو پەرلەمانتارەی یەکگرتوو جەختیشیکردەوە: "لەم پرسەشدا پەرلەمان ناتوانێت هیچ ڕۆڵێکی هەبێت و پێموایە بەبۆنەی ئەو زۆرینەیەی لە پەرلەمان دروست بووە ئەم خولەی پەرلەمان هەر بەوشێوەیە کۆتایی دێت".

 

لەبارەی جێبەجێنەکردنی یاسای چاکسازییەوە هەڵەدنی ئاماژەی بەوەکرد: "خۆی یاسای چاکسازی لە 1ی7 دەتوانرێت بڕیاری بۆ دەربکرێت و جێبەجێبکرێت، لەئێستاشدا موچەی هەرێم مانگی 2دایە، بەدەر لەوەش ویستی ڕاستەقینەی چاکسازی نییە ئەگەرنا دەتوانرا چەندین ساڵە چاکسازی بکرێت.

 

پەرلەمانتارەکەی فراکسیۆنی یەکگرتوو جەختیکردەوە: "هەردوو حزبی دەسەڵاتدار بەجۆرێک ڕێگرن لەبەردەم جێبەجێکردنی یاسای چاکسازی و بڕینی موچەی بندیوار و نایاساییەکان، چونکە خۆیان دایانمەزراندوون، هەربۆیە موچەخۆری ڕاستەقینە کراوەتە قوربانی موچەخۆری بندیوار و لەپێناوی موچەی بندیوارەکاندا موچەی موچەخۆری ڕاستەقینە کەمدەکرێتەوە". 

 

یەکێتی کە تیمە حکومییەکەی لە کۆبوونەوەکەدا بەشداربوون، بەڵام پەرلەمانتارەکانیان لە پەرلەمانی کوردستان ناڕەزایی خۆیان لە بڕیارەکە دەردەبڕن.

 

عەباس فەتاح، ئەندامی فراکسیۆنی یەکێتی لە پەرلەمانی کوردستان و ئەندامی لیژنەی یاسایی، بە ناس کوردی ڕاگەیاند: "لەڕووی یاساییەوە بەهیچ شێوەیەک ئەو کارە یاسایی نییە و پاشەکەوتی موچەش لەڕابردوودا هەر یاسایی نەبوو، بەڵام ئیتر حکومەت بڕیاری لێداوە و دەبێت خۆشی بەرپرسیارێتی هەڵبگڕیت".

 

وتیشی: "لێرە حکومەت ئەم هەرێمە بەڕێوە دەبات، نەک پەرلەمان و هەموو بڕیارێک لە حکومەتەوەیە، ئەگەرنا حکومەت نابێت دەستکاری موچە بکات و دەبێت پەرلەمان لەوبارەیەوە بڕیار بدات، بەڵام بەهۆی بارودۆخی کۆرۆنا و پەیوەندی سیاسیی حزبەکانەوە پەرلەمان کۆنابێتەوە".

 

عەباس فەتاح باسی لەوەشکرد: "هەرچەندە من یاسای چاکسازیم پێباش نیە، بەڵام دەکرا لەجێی ئەو بڕیارە یاسای چاکسازی جێبەجێ بکرایە، نەک موچەی خەڵک ببڕن".

 

دەربارەی ئەو ڕەخنانەی لە پەرلەمانتارانی یەکێتی دەگیرێن کە حزبەکەیان لە حکومەتە و ڕەخنە لە بڕیارەکە دەگرن، ئەو پەرلەمانتارە ئاماژەی بەوەکرد: "ئەوە بێ ویژدانییە بەرامبەر ئێمە دەکرێت، با حزبەکەمان لە حکومەتیش بێت، بەڵام ئێمە خەڵک دەنگی پێداوین و ڕەخنە لە حزبەکەی خۆشمان دەگرین، دەستخۆشی لەکاری چاک دەکەین و ڕەخنەش لەکاری خراپیش دەگرین".

 

هاوکات سەرکۆ گەڵاڵی، ئەندامی هەمان فراکسیۆن لە فەیسبووکی خۆی نوسیویەتی: "داوا لە مەکتەبی سیاسی و سەرکردایەتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان کە بە هیچ شێوەیەک نەچنە ژێر باری بڕینی موچەی موچەخۆران ،چونکە ئەمە کارێکی نایاساییە و هەموو ڕێکاریکی یاسایی و پەرلەمانی دەگرینە ڕەتکردنەوەی ئەم بریارە نایاسایە".