گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

خۆکوشتنی پیاوان لە هەرێم زیادیکردووە.. پیاوان لە دۆخێکی خراپدان و پەراوێزخراون

2020.05.16 - 20:37
App store icon Play store icon Play store icon
خۆکوشتنی پیاوان لە هەرێم زیادیکردووە.. پیاوان لە دۆخێکی خراپدان و پەراوێزخراون

ناس کورد- شەهرام عەزیز

حاڵەتەکانی خۆکوشتنی پیاوان لە هەرێمی کوردستان بەردەوامە و ڕوو لە زیادبوونیشە، بەشێوەیەک لەسەرەتای ئەمساڵەوە تاوەکو ئێستا نزیکەی 30 کەس لە ڕەگەزی نێر خۆیان کوشتووە، یەکێتی پیاوانیش دەڵێت، لە هەرێمی کوردستان پیاوان بەتەواوی پەراوێزخراون و لە دۆخێکی خراپدان.

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

 

لەماوەی کەمتر لە هەفتیەکدا لە هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەلێر چوار کەس لە ڕەگەزی نێر کۆتاییان بە ژیانیان هێنا، دەستەی مافی مرۆڤی هەرێم دەڵێت، زۆرینەی حاڵەتەکانی خۆکوشتنی پیاوان لەمساڵدا، بەهۆی بارودۆخی ئابورییەوەیە، دەشڵێت، زۆرینەی بەرپرسیارێتی ئابوری خیزان لەسەر پیاوانە.

 

زیادبوونی خۆکوشتنی پیاوان لەمساڵدا

 

بەگوێرەی ئەو ئامارانەی دەست ناس کورد کەوتوون لە شەش مانگی سەرەتای سآڵی 2018، 26 کەس لە ڕەگەزی نێر خۆیان کوشتووە، لە ساڵی 2019شدا ژمارەکە دابەزیوە بۆ 23 کەس.

 

بورهان عەلی، سکرتێری یەکێتی پیاوان لە هەرێمی کوردستان بە ناس کوردی وت: " لەسەرەتای ئەمساڵەوە نزیکەی 30 کەس کۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێناوە، شەش حاڵەتیان لەماوەی مانگی ڕابردوودا بووە".

 

ئەمەش دەرخەری ئەوەیە بەراورد بە دوو ساڵی ڕابردوو ڕێژەی خۆکوشتنی پیاوان زیادیکردووە کە هەرێمی کوردستان لە قەیرانی دارایی و لەژێر لێکەوتەکانی بڵاوبوونەوەی ۆپەتای کۆرۆنادایە، بەپێی ئامارەکان ئەو کەسانەی بە کۆرۆنا گیانیانلەدەستداوە کەمترن لەو کەسانەی لەسەردەمی کۆرۆنادا خۆیان کوشتووە.

 

هاوکات بورهان عەلی دەڵێت، لەساڵی 2013وە تاوەکو ئێستا بەردەوام ڕێژەی خۆکوشتنی پیاوان زیاتر بووە لە ئافرەتان و هەندێک ساڵ هەبووە، دوو هێندە بووە.

 

هۆکارەکان چین؟

 

محەمەد گۆمەشینی، وتەبێژی دەستەی مافی مرۆڤ دەڵێت، زۆرترین، یاخود تەواوی حاڵەتەکانی خۆکوشتنی پیاوان لە چوار مانگی ڕابردوودا لە هەریمی کوردستان بەهۆی کێشەی داراییەوە بووە.

 

گۆمەشینی بە ناس کوردی وت: "لەماوەی ڕابردوودا بەشێکی زۆر لە هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان لە دۆخێکی خراپی ئابوریدا بوون، بەهۆی کارنەکردن بەهۆی ڕێکارەکانی بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا و هەروەها دواکەوتنی موچە، بۆیە هۆکاری یەکەمی خۆکوشتنی پیاوان لە هەرێم قەیرانی دارایی بووە".

 

وتەبێژی دەستەی مافی مرۆڤ ئاماژەی بەوەشکرد، هۆکاری دووەم، کێشەی کۆمەڵایەتییە، ئەوەش ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە هۆکاری یەکەمەوە هەیە، چونکە، سروشتی کێشەی ئابوری بەوشێوەیەیە کە لە هەر وڵاتێکدا هەبێت، کێشەی کۆمەڵایەتی و زیادبوونی ڕێژەی تاوان بەدوای خۆیدا دەهێنێت.

 

هاوکات سکرتێری یەکێتی پیاوان دەڵێت، بەهۆی ئەوەی لە کۆمەڵگەیەکی وەک هەرێمی کوردستاندا زۆرترینی بەرپرسیارێتی بەخێوکردنی خێزان و لایەنی ئابوری دەکەوێتەسەر پیاوان، بۆیە هەندێکجار لە حاڵەتی نەبوونی و خراپی دۆخی داراییدا پەنا دەبەنە بەر ئەو کارە و زۆرترینی هۆکارەکانی خۆکوشتن کێشەی ئابورییە.

 

بورهان عەلی ئاماژەی بەوەشکرد: "زۆرجار کاتێک ئەو پیاوانەی دێنە لامان، باس لەوە دەکەن کە هەولی خۆکوشتنیان داوە، بەهۆی ئەوەی کە لە حاڵەتێکی دارایی خراپدان و لە هەمانکاتدا لەلایەن خێزانەکانیانەوە سەرزەنشت کراون و هێندەیتر دەروونیان تێکدراوە".

 

 

 

پیاوان لە هەرێمی کوردستان پەراوێزخراون

 

لە هەرێمی کوردستان زۆرجار ئەو ڕووداوانەی بەسەر ئافرەتاندا دێن زیاتر لە پیاوان کاردانەوەیان لێدەکەوێتەوە و ڕای گشتیی لەسەر دەجوڵێنرێت و باس دەکرێن، بەنمونە خۆکوشتنی چوار کەس لەماوەی کەمتر لە هەفتەیەکدا هاوشێوەی هەندێک پرسی دیکە کاردانەوەی بەدوای خۆیدا نەهێناوە.

 

سکرتێری یەکێتی پیاوان پێیوایە، پیاوان لە هەرێمی کوردستان زۆر پەراوێزخراون و لە دۆخێکی خراپدان، ئەو دەڵێت: "زۆرێک لە کێشەکانی ژیان ڕووبەڕووی پیاوان دەبنەوە، بەڵام نە حکومەت و نە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و لایەنە پەیوەندیدارەکان بیرێکیان لە بارودۆخی پیاوان نەکردووەتەوە، تەنانەت لە کێشەکانی نێوان ژن و پیاودا زۆرکات دادگا پشتی ژنان دەگرێت و دادپەروەر نییە".

 

جەختیشیکردەوە، ناکرێت لەماوەی حەوت ساڵی ڕابردوودا بەردەوام ڕیژەی خۆکوشتنی پیاوان لە ژنان زیاتر بووبێت، بەڵام کەس گوێی پێنەدات و بیر لەوە نەکرێتەوە کە هۆکارەکەی چییە و چارەسەرێکی بۆ  بدۆزرێتەوە.

 

هەروەها محەمەد گۆمەشینی کە هاوکات توێژەری کۆمەڵایەتییە دەڵێت: "پێویستە خێزانەکان زیاتر هاوکار و تەواوکەری یەکتربن و ئەوە بزانن کە ئەم دۆخەی دروست بووە بەشی زۆرینەی کۆمەڵگەیە، نەک تەنها خێزانەکەی ئەوان، ئومێدیشیان هەبێت کە ئەن دۆخە تێدەپەڕێت".

 

جەختیشیکردەوە، پێویستە حکومەتی هەرێم هەوڵبدات چارەسەرێک بۆ ئەو دۆخە بدۆزێتەوە و بەزوویی هاوکاری خێزانە کەمدەرامەتەکان بکات، چونکە ئیتر درەنگە و ئەگەر چارەسەرێکی دۆخەکە نەکرێت، ئەوا حاڵەتەکانی کوشتن و خۆکوشتن و تاوان بەردەوامدەبن.