گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

کۆرۆنا بەرۆکی عێراقییەکانی بەرنەداوە و بەردەوام لە بەرزبوونەوەدایە

2020.05.09 - 18:24
کۆرۆنا بەرۆکی عێراقییەکانی بەرنەداوە و بەردەوام لە بەرزبوونەوەدایە

ناس کورد-

ژمارەى توشبوانى ڤايرۆسى كۆرۆنا لە عێراق بەردەوامە لەبەرزبوونەوە و لە نوێترين ئاماردا 10 توشبوى تر لە شارى بەغدا تۆماركراون و بەوەش كۆى گشتى لە عێراق گەيشتوەتە دوو هەزار و 605 توشبوو، بەڵام لە هەرێمی کوردستان تا ڕادەیەکی زۆر دۆخەکە ئاساییە، وتەبێژى تەندروستى هەرێم دەڵێت، "سێ ڕۆژە هيچ توشبوويەك لە هەرێم تۆمار نەكراوە و دەتوانين بڵێين پەتاكە كۆنتڕۆڵ كراوە."

 

دواى هەڵگرتن و سوككردنى ڕێوشوێنەكانى كەرەنتينە و قەدەغەى هاتوچۆ، ژمارەى توشبوانى ڤايرۆسى كۆرۆنا لە چەند پارێزگايەكى عێراق ڕويان لە هەڵكشان كردووە و شارەزايانى تەندروستيش هۆشدارى دەدەن، نوێترینیان ئەوەى شانەى قەيرانەكانى پەرلەمانى عێراق بوو کە داواى کرد دوبارە قەدەغەى هاتوچۆ بەسەپێنرێتەوە.

 

لە كۆتا ئامارەكاندا بەيانى ئەمڕۆ 10 توشبى توێ لە شارى بەغدا تۆمار كراون، بەوەش كۆى گشتى توشبوان لە عێراق گەيشتوەتە دوو هەزار و 605 توشبوو لەو ژمارەيەش تائێستا 104 توشبوو گيانيان لەدەستداوە و هەزار و 656 کەسیان چاكبونەتەوە.

سەبارەت بە بارودۆخەكە جەواد موسەوی، بڕیاردەری شانەى قەيرانەكانى عێراق لە ڕاگەیەنراوێکدا دەڵێت، بەهۆی پابەندنەبون بە ڕێنماییە خۆپارێزییە تەندروستییەکان و زۆربوونی تێکەڵاوی و لەیەکتر نزیکبوونەوەی زۆری هاوڵاتیان پێوستە قەدەغەی هاتوچۆ بۆ ماوەى 14 ڕۆژ دەستپێبکاتەوە، بەڵام پێش ئەوە دەبێت تەواو بەخشینە داراییەکان و موچە بدرێت بە هاوڵاتیان.    

 

لە لایەکی ترەوە، عەبدولغەنی سەعدون ساعیدی، بەڕێوەبەری تەندروستی کەرتی ڕەسافەی بەغدا لە پەیامێکدا هاوڵاتیان بە بەرپرسیار دەزانێت بە زیادبونی حاڵەتەکانی توشبون بە کۆرۆنا بەهۆی پابەند نەبونیان و هەڵگرتنی نیمچەیی قەدەغەی هاتوچۆ.  

 

  لەدواى هڵگرتنى قەدەغەى هاتوچۆ بەشێوەيەكى نيمچەيى، ژمارەى توشبوان بەشێوەيەكى بەرچاو زياديان كردوە و رۆژى هەينى وەزارەتى تەندروستى عێڕاق 60 توشبوو و ڕۆژى 5 شەممە 63 توشبوو و رۆژ 4 شەممە 49 توشبوو و ڕۆژى 3 شەممەش 85 توشبوو و ڕۆژنى پێش ئەوەش دەيان توشبوى تر تۆمار كراون، ئەو ژمارانەش لەچاو ژمارەكانى سەرەتا و چەند هەفتەى سەرەتاى بڵاوبونەوەى ڤايرۆسى كۆرۆناوە لە عێراق زۆر زياترن.

 

سەرەڕاى ئەوەى لە هەرێمى كوردستانيش ڕێوشوێنەكان شل كراون و هاتوچۆ و كاروپيشە دەستيان پيێكردوەتەوە، بەڵام ژمارەى توشبوان بەرز نەبوونەتەوە، لەو بارەيەوە محەمەد قادر، وتەبێژى وەزارەتى تەندروستى حكومەتى هەرێمى كوردستان بە ناس كوردى وت، ماوەى سێ ڕۆژە هيچ توشبويەكى پەتاى كۆرۆنا لە هەرێمى كوردستان تۆمار نەكراوە و "دەتوانم بڵێم پەتاكە كۆنتڕۆڵ كراوە".

 

باسى لەوەشكرد، پشكنين و گەڕانەكان بەردەوامن و ڕۆژانە پشكنينى كۆرۆنا بۆ هەزار بۆ دوو هەر كەس دەكرێت، داواش لە هاوڵاتيان دەكات كە پابەندبن بە ڕێنماييەكان لەپێناو پاراستنى تەندروستى خۆيان و دەوروبەر و كۆمەڵگەكەى خۆيان.

 

سەبارەت بە مەترسيەكان وتى، دەوامى فەرمانبەرانيش دەستپێدەكاتەوە و دەرگاى مزگەوت و چەندين شوێنى گشتيش دەكرێتەوە، ڕێكخراوى تەندروستى جيهانى هۆشدارى لە شەپۆلى دووەمى ڤايرۆسەكە داوە، سەرەتا 30% فەرمانبەران دەست دەكەنەوە بە دەوام و ئەگەر هەستمان بە مەترسى كرد ئەوە دەستبەجێ دەوام ڕادەگرينەوە.

 

سەبارەت بە ئەگەرى تۆماركردنى توشبوى تر ئەو ڕێوشوێنانە چين دەگيرێنەبەر و ئايا قەدەغەى هاتوچۆى گشتگير دەسەپێنرێتەوە، محەمەد قادر ئەوەى بە ناس كورد وت، "ئەگەر خوانەخواستە توشبوى نوێ تۆمار كران ئەوە سەرەتا ئەو ناوچانەى توشبوەكەيان تێدا تۆمار دەكرێت جيا دەكرێنەوە و ڕێوشوێن دەگيرێنە بەر، هەر ڕێوشوێنەش بەپێى بارودۆخەكە دەبێت ئەگەر توشبوى زياتر تۆمار كرا ئەوا ڕێوشوێنەكان توندتر دەكرێنەوە بە پێى پێويست."

 

بەپێى كۆتا ڕاگەيەندراوى وەزارەتى تەندروستى حكومەتى هەرێمى كوردستان، کۆی گشتی توشبوان بە ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە هەرێمی کوردستان 391 توشبون، لەنێویاندا پێنج مردن هەیە و 361توشبوش چاکبونەتەوە، ئێستا تەنها 25 كەس لەژێر چاودێری پزیشکی دان، هەروەها تائێستا 51 هەزار و 99 پشكنينى ڤايرۆسەكە لە هەرێمى كوردستان ئەنجام دراون.