گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

هاوکاری و پلانەکانی حکومەتی هەرێم بۆ خەڵک تەنها وەک بەڵێن مانەوە (تایبەت)

2020.04.21 - 19:23
هاوکاری و پلانەکانی حکومەتی هەرێم بۆ خەڵک تەنها وەک بەڵێن مانەوە (تایبەت)

ناس کورد- شەهرام عەزیز

ماوەی مانگێکە بەشێکی زۆر لە هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان بەهۆی قەدەغەی هاتوچۆوە لە ماڵەوەن و بێکارن، ئەوەش توشی گرفتیکی گەورەی ئابوری کردوون و لەگەڵ ئەوەی خەریکە ژیان بەرەو ئاسایبوونەوە دەروات، بەڵام تائێستا حکومەت هیچ هەنگاوێکی کرداریی بۆ هاوکاریکردنی هاووڵاتیان نەناوە.

.

هەر لە سەرەتای بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان، خێرخوازان و سەرمایەداران دەستیانکرد بە دروستکردنی چەند نەخۆشخانەیەک و دواتریش، بڕی 21 ملیۆن دۆلار خرایەسەر هەژماری بانکیی تایبەت بە حکومەت، بەڵام هێشتا ئەوەش خەرجنەکراوە،

. 

جگە لە هاوکاری، حکومەت تائێستا نەیتوانیوە موچەی فەرمانبەرانیشی دابین بکات و 15 ڕۆژ بەسەر کاتی دابەشکردن موچەدا تێپەڕیوە، ئەندامێکی لیژنەی داراییش دەڵێت، خۆشیان نازانن کەی دابەشی دەکەن.

 .

 

ئەو کارانەی حکومەت بریاربوو بیکات و نەیکردووە

 ئەگەرچی هەر لەسەرەتای جێبەجێکردنی قەدەغەی هاتوچۆوە داوادەکرێت، حکومەت لە باج و ڕسومات خۆشببێت، بۆ ئەوەی ئەو کەسانەشی خاوەن موڵکن لە کرێی کرێچییەکانیان خۆشببن، لە بەرواری 1ی نیسانیش ئەنجومەنی وەزیران لە کۆبوونەوەی خۆیدا ڕایگەیاند کە لیژنەیەکی بۆ ئامادەکردنی بڕیارێکی تایبەت بە لێخۆشبوون لە هەندێ باج و ڕسومات و چارەسەری کرێی کرێنیشینان  پێکهێنا، بەڵام تائێستا هیچ کار و بڕیارێکی لیژنەکە دیارنییە.

 .

هاوکات هەرچەندە بڕی ئەو 21 ملیۆن دۆلارەی وەک هاوکاری دراوەتە حکومەت، سەرەتا بەناوی پڕۆژەوە بانگەشەی بۆ کرا، بەڵام لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا، وەزیری تەندروستیی هەرێم ڕایگەیاند، ئەو پارەیە دەدرێت بە دەرمان و خۆراک، بەڵام کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان بەرەو کۆتایی دەچێت و چارەنوسی ئەوەش دیارنییە.

 .

ئازاد محەمەد ئەمین، سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی و ئەندامی لیژنەی ئۆپەراسیۆنەکانی پارێزگای سلێمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا بە ناس کوردی ڕاگەیاند: "هەر لە سەرەتاوە داوامان لە حکومەت کردووە کە لە هەندێک باج و رسومات خۆش ببێت بۆ بەرژەوەندی خەڵک و بۆ ئەوەی خاوەن موڵکەکانیش لە کرێی دوکان و خانەوەکانیان خۆشببن، بەڵام بەداخەوە تائێستا هیچ بڕیارێک نەدراوە".

 .

وتیشی: "ئەو پارەیەشی کە لەلایەن سەرمایەداران و خێرخوازانەوە دراوەتە حکومەت داوامان کردوە بەزویی خەرج بکرێت و هاوکاری کەسانی هەژاری پێبکرێت، چونکە هەموو شتێک لەکاتی خۆیدا پێویستە و ئەو پارەیەش بۆ کەسانی هەژار و کەمدەرامەت کۆکراوەتەوە، بەڵام ئەویش تائێستا هیچ بڕیارێک نییە لەبارەی خەرجکردنی".

 .

هاوکات دەربارەی ئەوەی لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا، وەزیری تەندروستیی هەرێم ڕایگەیاند، ئەو پارەیە دەدرێت بە خۆراک و دەرمان، سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ئاماژەی بەوەکرد: "ئەو پارەیە بۆ هاوکاریکردنی کەمدەرامەتان کۆکراوەتەوە و خەرجکردنی لە هەر بوارێکی دیکەدا ئەوا خواردنی حەقی هەژارانە، چونکە کۆمپانیاکان و سەرمایەداران لەڕووی پێداویستی تەندروستییەوە هاوکارییەکی زۆریان کردووە".

 .

"هەوڵ دەدەین پشکی دهۆک لە هەولێر و هەولێر لە سلێمانی زیاتربێت"

 هێڤیدار ئەحمەد، جێگری سەرۆکی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی کوردستان پێیوایە نادادپەروەری لە دابەشکردنی داهاتدا لە هەرێم هەیە و پشکی سنوری سلێمانی و هەڵەبجە زیاترە لە هەولێر و دهۆک.

 .

ئەو پەرلەمانتارەی پارتی بە ناس کوردی وت: "زۆرترین ڕێژەی هەژاری لە سنوری دهۆک دواتر هەولێر و کەمترینیش لە سلێمانییە، بۆیە هەوڵدەدەین زۆرترین خەڵکی هەژار سود لەو پارەیە وەربگرن و فشار دەکەین کە پشکی دهۆک لە هەولێر و هەولێر لە سلێمانی زیاتر بێت و دادپەروەری بچەسپێنرێت".

 .

لە بەرامبەردا، ئازاد حەمەئەمین، ئەوەی خستەڕوو، باشترین میکانیزم بۆ دابەشکردنی ئەو پارەیە، ڕیژەی ژمارەی دانیشتووانە کە زۆرترین ژمارەی دانیشتووان لە سنوری پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی گەرمیان و ڕاپەڕینە، چونکە بێگومان لەگەڵ زیادبوونی ژمارەی دانیشتوواندا ژمارەی هەژارانیش زیاترە.

 .

 

 

وتیشی، هەر هەوڵێکی لەوشێوەیە بدرێت بۆ خواردنی مافی هاوڵاتیانی سلێمانی و دەوروبەری، بێدەنگ نابن و هەڵوێستیان دەبێت.

 .

سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ئاماژەی بەوەشکرد: "ئێستاش کە لە دەستپێکی مانگی ڕەمەزان نزیک دەبینەوە هێشتا کاتێکی باشە بۆ دابەشکردنی ئەو پارەیە و ناکرێت چیتر لەوە زیاتر دوابخرێت.".  

 .

"نەک هاوکاریکردن موچەش دابەشنەکراوە"

 

لەگەڵ ئەوەی ماوەی مانگێکە هاوڵاتیان لە ماڵەوەن و ئێستا بەشێک لە بازاڕەکان کراونەتەوە، بەڵام موچەخۆران قەلەقی وەرگرتنی موچەکانیانن و لەگەڵ ئەوەی دەبوو بەگوێرەی سیستمی دابەشکردنی موچە لە 6ی نیسان دەست بە دابەشکردنی موچە بکرایە، بەڵام ئەمڕۆ 21ی نیسانە و هێشتا موچەی مانگی یەکی ئەمساڵ دابەشنەکراوە.

 .

دەربارەی وادەی دابەشکردنی موچە ناس کورد پەیوەندیکرد بە هەریەک لە وتەبێژی حکومەتی هەرێم، وەزیر و وتەبێژی وەزارەتی دارایی، بەڵام هیچ کامیان وەڵامی پەیوەندییەکانیان نەدایەوە، هاوکات هەریەک لە سەرۆکی لیژنەی دارایی و جێگرەکەی لە پەرلەمانی کوردستان ئامادەنەبوون لەوبارەیەوە هیچ لێدوانێک بدەن.

 .

شێرکۆ جەودەت، ئەندامی لیژنەی دارایی بە ناس کورد: "نەک ئیمە وەزارەتی دارایی خۆشی نازانێت کەی موچە دابەشدەکات و پێیان وتووین کە نازانن کەی دەست بە دابەشکردنی دەکرێت".

 .

وتیشی، ئەو کێشانەی هەر لە دابەشکردنی موچە تاوەکو دابەشکردنی ئەو هاوکارییانەی کۆکراوەتەو و هەموو پرسێکی دارایی پەیوەندییەکی بەهێزی بە نەبوونی یاسای بودجەوە هەیە لە هەرێم و بەوەش ئەو پەرلەمانەی بە خوێنی شەهیدان دروستکراوە ناتوانێت چاودێرێکی باش بێت بەسەر کارەکانی حکومەتەوە.